روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٦٤٤ - روزشمار جنگ چهارشنبه / ٦ آبان ١٣٦٦ / ٤ ربیع الاول ١٤٠٨ / ٢٨ اکتبر ١٩٨٧
لشکرها برای رعایت غافل گیری، کارایی خودش را از دست داده است. شما تمام تلاشتان را به کار می گیرید، اما به زمین دست می زنید و امکانات پای کار می برید و همین به هشیاری دشمن منجر می شود.»
در ادامه بحث غلامعلی رشید، معاون عملیات فرمانده کل سپاه، به تشریح غافل گیری از جنبه تئوری و تجربی پرداخت:
«هر موقع درباره غافل گیری بحث شده است برادران هر کدام یک نظری را اعلام کرده اند، اما هیچ کس تصور جامع و کاملی از غافل گیری نداشته است. برای یک فرمانده که می خواهد غافل گیری را رعایت کند، باید تصور کامل و جامعی در ذهنش باشد که اگر این اعمال را ما از بالا تا پایین انجام بدهیم، این می شود غافل گیری. تعریف غافل گیری این است که ما اقداماتی را بکنیم که دشمن از زمان حمله، مکان حمله و توانی که ما در آن به کار می گیریم، اطلاع نداشته باشد، این می شود غافل گیری. اگر دشمن از زمان و مکان و توان حمله بی اطلاع بماند، غافل گیر می شود. تعریف کلاسیک غافل گیری نیز چنین است: به کارگیری ابتکارآمیز نیروها و امکانات در یک عملیات به منظور قرار گرفتن در وضعیت تاکتیکی برتر، بدون اینکه دشمن عکس العمل مؤثری از خود نشان بدهد.
برای رعایت اصل غافل گیری، که دشمن در یک عملیات غافل گیر شود باید سه کار عمده بکنیم: تأمین، فریب و ابتکار عمل. که خود اینها سه اصل از اصول جنگ است. "تأمین" همان اصطلاحی است که ما به آن حفاظت می گوییم. حفاظت پرسنل، حفاظت اخبار، حفاظت مخابرات، حفاظت در حرکات نظامی، حفاظت در تردد، حفاظت در کار مهندسی و حتی کسب اطلاعات دقیق از دشمن که بدانیم دشمن چه اطلاعاتی دارد و چه فکری می کند. "فریب" هر نوع خدعه و نیرنگی است که قبل از عملیات برای فریب دشمن به کار می بریم. "ابتکار عمل" انتخاب زمین، تاکتیک و تکنیک مناسب می باشد. وقتی بحث غافل گیری می شود باید تمام این موارد را در نظر بگیریم، نه تنها یکی را.
غلامعلی رشید عملیات های خیبر و والفجر٨ را دو نمونه از عملیات هایی اعلام کرد که اصل غافل گیری در آنها به بهترین وجه رعایت شده بود.
در ادامة بررسی موضوع غافل گیری، فرماندهان دیگر نیز به طرح دیدگاه های خود در این باره پرداختند.
علی شمخانی از جمله نکاتی را که به آن بی توجهی می شود رعایت نکردن موضوع "تأمین" در ارتباطات و تماس های مخابراتی، اعلام کرد و اینکه به جای استفاده از "کد و رمز" از اصطلاحات شناخته شده ای مثلِ عساکره (ادوات) و عندلیب (وسایل مهندسی) و ... که برای دشمن کاملاً مفهوم است استفاده می شود.
محمدباقر قالیباف ثابت ماندن برخی شیوه های جنگ را از جمله علل هشیاری دشمن دانست. وی نمونه آن را شیوه ثابت اعزام ها و زمان آن و اینکه عملیات های اصلی ما منحصر شده به ماه های دی و بهمن و اسفند در جنوب اعلام کرد.
محسن رضایی ضمن تأیید این موضوع که چون توان کاملاً در اختیار ما نیست، انتخاب زمان برای ما مشکل است، گفت که باید به سمتی برویم که همیشه آماده باشیم تا هر وقت مناسب بود وارد عمل شویم، نه اینکه زمان به ما تحمیل شود.
قاسم سلیمانی نیز گفت که آموزش های ما به نیروهای اعزامی، برمَلا کننده نوع مانور ماست. ما باید به نیروها انواع آموزش ها را بدهیم طوری که کسی متوجه نشود مانور ما چیست و منطقه عملیات ما کجاست. مرتضی قربانی از جمله راه های غافل گیر کردن دشمن را، استقرار یگان ها و قرارگاه ها در سراسر خط پدافندی و آماده سازی مناطق متعدد برای عملیات ذکر کرد تا دشمن نتواند پی ببرد در کدام منطقه عملیات خواهد شد.
عزیز جعفری انتخاب زمینی برای عملیات که دشمن احتمال حمله ما را در آنجا ندهد، از جمله شیوه های غافل گیری اعلام کرد.
محمدکوثری آماده سازی چند منطقه برای عملیات و نیز کاهش تعداد یگان های عمل کننده در عین افزایش کیفیت و کمیت و سرعت عمل را از عوامل مهم برای غافل گیری دشمن ذکر کرد.