با اینکه فعالیت کشورهای بزرگ در قالب شورای امنیت سازمان ملل برای پایان دادن به جنگ ایران و عراق پس از یک دوره پرتلاش چند ماهه کاهش یافته است، ولی با اعلام حمایت از مأموریت دبیرکل، ایجاد هماهنگی بیشتر میان کشورها و تشکیل کنفرانس ها و ارائه راه حل هایی برای پایان دادن به جنگ همچنان ادامه دارد. وزیر خارجه ایتالیا "جولیو آندر ئوتی" اعلام کرد: «کشورش پیشنهادهای جدیدی درباره جنگ ایران و عراق به کشورهای عضو دائمی شورای امنیت ارائه کرده و در آینده نزدیک با معاون وزیر خارجه ایران درباره مسائل مربوط به اجرای آتش بس و مذاکره میان ایران و عراق، گفت وگو خواهد کرد.» وی از افشای مفاد این پیشنهادها خودداری و اشاره کرد که این پیشنهاد درباره تحریم همه جانبه کشوری است که مفاد قطعنامه ٥٩٨ شورای امنیت را نادیده بگیرد.[١]

نخست وزیران هند و ژاپن نیز در توکیو ضمن اعلام حمایت از تلاش های دبیرکل سازمان ملل متحد در مورد جنگ ایران و عراق، موافقت کردند به طور جداگانه پایان جنگ را از دو کشور درگیر بخواهند.[٢] هانس اشترکن رئیس کمسیون خارجی مجلس نمایندگان آلمان هم پیشنهاد کرد که مسئله تعیین آغازگر جنگ خلیج فارس به دادگاه بین المللی لاهه ارجاع شود. وی از تهران خواست که جریان محکوم کردن عراق به عنوان متجاوز را از راه های حقوقی روشن سازد. او گفت که امیدوار است که این کار بتواند آغاز مذاکرات صلح را شتاب دهد.[٣]

کنفرانس خارطوم که با تلاش "کمیته غیردولتی بررسی راه های پایان بخشیدن به جنگ ایران و عراق" و با شرکت برخی از مقام ها و سیاستمداران کشورهای عربی تشکیل شده بود، امروز با صدور بیانیه ای به کار خود پایان داد. شرکت کنندگان در کنفرانس، ایران را به پذیرفتن قطعنامه ٥٩٨ شورای امنیت سازمان ملل که خواستار آتش بس فوری در جنگ خلیج(فارس) است، ترغیب کردند. در بیانیه مذکور از تهران خواسته شد به جای پافشاری بر ادامه جنگ با عراق و بنابراین به خطر انداختن صلح کشورهای حوزه خلیج(فارس) و مساعد ساختن زمینه برای دخالت خارجی در منطقه، به منطق و قانون متوسل شود. در این بیانیه بدون اشاره به اقدامات امریکا در خلیج فارس و دعوت کویت از آنها آمده است: تمامی کشورها باید هرگونه عملی که ایران را به ادامه جنگ ترغیب می کند متوقف کنند.[٤] گفتنی است که "کمیته غیردولتی بررسی راه های پایان بخشیدن به جنگ ایران و عراق" را چند تن از سیاستمداران قدیمی و عموماً بازنشستة عربی که در رأس آن "محمود ریاض" دبیرکل سابق جامعه عرب و وزیر خارجه اسبق مصر است، تشکیل داده اند. آنها با جلب نظر مقام های عرب در حال حاضر موقعیت قدرتمندی به دست آورده اند.

٢ ١٨

حافظ اسد دعوت شاه حسین برای شرکت در کنفرانس سران عرب را قبول کرد. سخنگوی رئیس جمهوری سوریه به خبرگزاری فرانسه گفت که حافظ اسد رئیس جمهوری سوریه در اجلاس فوق العاده هجدهم آبان ماه سران کشورهای عرب در "امان" شرکت خواهد کرد.[٥]

[١] ٣٦. مأخذ ٦، ص١٦، دوبی - خبرگزاری خلیج، ٢٠/٧/١٣٦٦.

[٢] ٣٧. مأخذ ٦، ص١٩، دهلی نو - خبرگزاری جمهوری اسلامی، ٢٠/٧/١٣٦٦.

[٣] ٣٨. مأخذ ٦، ص١٧، رادیو کلن.

[٤] ٣٩. مأخذ ٣٢، ص١٧، خارطوم - خبرگزاری رویتر، ٢١/٧/١٣٦٦.

[٥] ٤٠. مأخذ ٦، ص٥٦، دمشق - خبرگزاری فرانسه، ٢٠/٧/١٣٦٦.