روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٣٢٢ - روزشمار جنگ جمعه / ١٧ مهر ١٣٦٦ / ١٥ صفر ١٤٠٨ / ٩ اکتبر ١٩٨٧
خلیج فارس و خطرناک بودن آن است. در حال حاضر کاخ سفید تلاش می کند تأثیرات ناگوار این حادثه را از بین ببرد. سخنگوی رسمی واشنگتن گفت: وقایعی که روز هشتم اکتبر در خلیج فارس روی داده بود چیزی جز یک حادثه جداگانه نیست و نمی تواند عواقب جدی را به همراه داشته باشد. اما این سؤال به میان می آید که چه کسی می تواند بین مسیر حوادث جداگانه و یک رویارویی نظامی وسیع، حد و مرز دقیقی معین سازد و چه کسی می تواند ضمانت بدهد که اوضاع در منطقه خلیج فارس که بعضی اوقات آن را به عنوان یک جنگ نامفهوم تشریح می کنند به جنگی دارای ابعاد گسترده تبدیل نشود. اقدامات خودسرانه ای که امریکا انجام می دهد بر تلاش های این کشور برای به دست آوردن حق سرکوب گری به دلخواه خود آشکارا زمانی را نزدیک می کند که این دورنماهای خطرناک ممکن است جامه عمل بپوشد.»[١]
از سوی دیگر گورباچف، رهبر شوروی، بدون اشاره به حوادث امروز خلیج فارس، پشتیبانی کامل خود را از تمام مواد قطعنامه ٥٩٨ اعلام کرد و پتروفسکی معاون وزارت خارجه شوروی در مصاحبه با روزنامه الخلیج چاپ شارجه گردهمایی مسئولان نظامی پنج کشور عضو دائمی شورای امنیت را ضروری دانست. وی گفت: در این گردهمایی دولت های بزرگ باید اطمینان دهند که در خلیج فارس خویشتن داری به خرج داده و به تلاش دیپلماتیک سازمان ملل متحد برای پایان دادن به جنگ ایران و عراق کمک خواهند کرد. یک چنین خویشتن داری برای اجتناب از تشدید بحران(اشاره به حضور نظامی امریکا) در منطقه ضروری است.[٢]
١ ١٤
آیا درگیری هلی کوپترهای امریکایی با قایق های ایران، به تشدید بحران خلیج فارس منجر خواهد شد؟ تحلیل چند رسانه خارجی و داخلی در این باره چنین است:
رادیو بی.بی.سی با ارائه گزارشی از حادثه و مواضع طرفین در پی پاسخ به این سؤال است: «ایران می گوید این حمله امریکا را تلافی خواهد کرد و اضافه می کند که ایالات متحده قربانی نهایی تشدید تازه تشنج در خلیج فارس خواهد بود. اما در خلیج فارس تصور بر این است که ایران آزادی عمل چندانی ندارد و اغلب ناظران معتقدند که این ایران است که در هفته های اخیر به شدت سعی داشته است که از برخورد نظامی با امریکا احتراز کند. با این حال رژیم ایران حتی اگر برای حفظ اعتبار در داخل ایران هم که شده، چاره ای جز یافتن راهی برای پاسخگویی نه فقط به حملات امریکا بلکه به ادامه حملات هوایی عراق علیه تأسیسات صدور نفت ایران و کشتی های متعلق به ایران ندارد.»
بی.بی.سی در ادامة تحلیل خود گفت: «چنانچه اکنون هر دو کشور تصمیم بگیرند که پرونده این حادثه را ببندند احتمال می رود که بحران فروکش کند. متأسفانه در حال حاضر احتمال عملی شدن این فرضیه بسیار ضعیف است. از نظر امریکا می توان گفت که غرق کردن سه قایق ایرانی با استقبال بسیاری از امریکایی ها رو به رو شده و پیروزی بر مردمی که ریگان آنها را
[١] ٤٤. مأخذ ١، ص ١٨، رادیو مسکو، ١٧/٧/١٣٦٦.
[٢] ٤٥. روزنامه اطلاعات، ١٨/٧/١٣٦٦، ص آخر، خبرگزاری فرانسه به نقل از روزنامه الخلیج.