روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٩١٨ - روزشمار جنگ سه شنبه ٣٠ آذر ١٣٦١ ٥ ربیع الاول ١٤٠٣ ٢١ دسامبر ١٩٨٢
سهمیه تولید هر کشور و با توافق بر سر میزان تولید در حد ٥/١٧ میلیون بشکه در روز و قیمت ٣٤ دلار پایان یافت و چنانچه دیدیم باتوجه به عدم توافق بر سر میزان تولید هر کشور، دیگر توافقات هم عملی نگردید و تولید از حد تعیین شده بالاتر رفت و قیمت هم از ٣٤ دلار پایین تر آمد.
درمورد چگونگی مطرح شدن سهمیه بندی میزان تولید برای هر کشور باید گفت، با تلاشی که سعودی و رفقایش در اوپک با کمک کمپانی های نفتی و رسانه های تبلیغی سلطه گران برای شکستن قیمت نفت به عمل آوردند، از اواسط سال ٦٠، براثر مازاد در بازار نفت قیمت ها رو به کاهش گذاشت، به این جهت اعضای اوپک برای حفظ قیمت نفت در اسفند سال گذشته تشکیل جلسه داده و به این نتیجه رسیدند که تعیین قیمت نمی تواند جدای از مقدار تولید باشد و نوسانات تولید است که موجب نوسانات قیمت می شود، به این جهت، علی رغم ناخشنودی سعودی از تصمیم گیری درمورد تعیین حداکثر تولید، اعضای اوپک تصمیم می گیرند حداکثر تولید اوپک، ٥/١٧ میلیون بشکه در روز بشود، ولی مقدار حداکثر تولیدی که برای هر کشور تعیین می شود هیچ گونه هماهنگی با احتیاجات آن کشور ندارد؛ مثلاً برای نیجریه که دارای ٧٥ میلیون نفوس است، ٣/١ میلیون بشکه در روز، همچنین برای ایران که دارای ٤٠ میلیون نفر جمعیت است، در موقعیت جنگی و باوجود احتیاجاتی که نیاز به فروش نفت دارد، ٢/١ میلیون بشکه و از طرف دیگر برای عربستان با جمعیت کمتر از ٨ میلیون نفر - که اکثراً صحرانشین و روستایی بوده و سعودی خرجی برای آنها نمی کند - درحالی که بیش از ١٠٠ میلیارد دلار ذخایر ارزی در بانک های امریکایی دارد، روزانه بیش از ٧ میلیون بشکه تعیین می شود که از همان زمان باتوجه به عادلانه و منطقی نبودن سهمیه های تعیین شده، این مسئله مشکل اصلی بوده و با تن ندادن سعودی به معیارهای عادلانه برای تعیین سهمیه هر کشور، این مسئله و اختلاف در اوپک ادامه خواهد یافت، مگر اینکه به خواست خدا، رژیم حاکم بر عربستان و حاکم بر همسایگان هم بندش سرنگون شده و اسلام در آن سرزمین ها حاکم شود و یا اینکه منافع اربابشان ایجاب کند (به فرض محال) که آنها به این مسئله تن دهند که دراین صورت می توان به حل این مسئله امید داشت.
در پایان به پیامدهایی که اجلاس اخیر اوپک در بر خواهد داشت می پردازیم: با مقایسه نتایج اجلاس گذشته در تیرماه و اجلاس اخیر درمی یابیم که تغییر مهمی در بر نداشته، یعنی همان طورکه اعضای اوپک در جلسه تیرماه به توافقی درمورد مقدار سهمیه هر کشور دست نیافت، در این جلسه هم دراین مورد توافقی حاصل نشد و قیمت رسمی در هر دو اجلاس ٣٤ دلار اعلام شده و تنها تغییر اینکه حداکثر تولید اوپک در جلسه قبل، ٥/١٧ و در جلسه اخیر، ٥/١٨ میلیون بشکه در روز اعلام شد که باتوجه به عدم رعایت سهمیه های تعیین شده در اسفندماه گذشته توسط اعضا، این مسئله هم تغییر در بازار نفت به وجود نخواهد آورد و مسئله دیگر تهدیدهای سعودی است که قبل از کنفرانس اعلام کرده بود که اگر ایران تولید نفت خود را کاهش ندهد، عربستان تولیدش را افزایش خواهد داد و قیمت را پایین می آورد که دراین رابطه باید گفت، نفت عربستان زیر نظر مستقیم شرکت امریکایی آرامکو بوده و تصمیم گیرنده اصلی درمورد مقدار تولید و قیمت هم آرامکو می باشد و به هر صورت که منافعش ایجاب کند، عمل می کند و این مسئله مشخص می کند که تهدیدهای نماینده سعودی توخالی بوده و سعی دارد که اگر بتواند از این طریق از صادرات نفت ایران جلوگیری کند.
از طرف دیگر، گفته می شود براثر عدم توافق در اوپک درمورد سهمیه تولید، ممکن است تولید افزایش یافته و بازار نفت دچار کساد بیشتری گشته و درنتیجه قیمت ها کاهش یابد. دراین باره هم باید گفت هرچند ممکن است در کوتاه مدت کاهش قیمت ها منافعی برای دول غربی در برداشته باشد، ولی در کل، کاهش قیمت ها به ضرر شرکت ها و سرمایه داران حاکم غرب نبوده و ازاین رو از راه های مختلف سعی در جلوگیری از کاهش قیمت، نفت و حفظ حداقل قیمت، یعنی اغلب قیمت های سعودی (هر بشکه ٢٦ دلار) دارند.
در اینجا برای روشن شدن مسئله، تاحدودی اثرات کاهش قیمت نفت را بیان می کنیم: