اعتراضات فراوانی که به ارزانی و اضافه تولید نفت کشورش می شد، پاسخ می داد که اگر قیمت نفت به سرعت افزایش یابد، جهان صنعتی وابستگی خود را به نفت کشورهای صادرکننده با شتاب بیشتری کاهش داده، با گسترش تحقیقات علمی درزمینه کشف منابع دیگر انرژی، تا ٧ الی ١٠ سال دیگر، وابستگی نفتی خود را به طور کامل قطع خواهد کرد و این موضوع، منافع کشورهای صادرکننده نفت، به ویژه عربستان را به خطر خواهد انداخت.

راهبرد امریکا و کمپانی های نفتی که در این مرحله، عربستان آن را اعمال می کرد، این بود که اولاً، دولت های پیشرفته ای که قیمت نفت را افزایش داده اند، به شدت تنبیه شوند تا در سال های بعد، اطمینان یابند، قدرت ایستادگی دربرابر سیاست های غربی را ندارند و سیاست خود را با خواست های کمپانی های نفتی منطبق سازند و ثانیاً غرب تمایل داشت که هرچه سریع تر قیمت گذاری را مهار کرده، به دست مزدوران خود بسپارد تا در مقابل هرگونه خطر اقتصادی نشئت گرفته از افزایش قیمت نفت مصون بماند. لذا سیاست قیمت گذاری بلندمدت ازطرف عربستان در اوپک مطرح شد.

زکی یمانی اصرار می ورزید که کاهش تولید نفت کشورش منوط به تصویب طرح راهبردی قیمت گذاری اوپک باشد. به موجب این طرح، قیمت های اوپک درخصوص نرخ تورم غرب، رشد اقتصادی و تغییرات ارزش دلار در بلوک غرب نوسان داشت و جلو افزایش سریع آن تا سطح جایگزین شدن انرژی های جانشین گرفته می شد.

ایران این طرح را به طور قاطع رد و عنوان کرد ما به هیچ وجه حاضر نیستیم که سیاست نفتی مان را براساس اقتصاد غرب تنظیم کنیم، اما کاهش تقاضا برای خرید نفت اوپک ازطرف غرب و رسیدن تولید اوپک به حد ٩/٢٤ میلیون بشکه در روز در پاییز سال ١٣٥٩ - که نزدیک به نصف آن را عربستان به تنهایی صادر می کرد - سبب شد که فشار اقتصادی لحظه به لحظه به کشورهای دیگر اوپک خصوصاً دولت های مترقی که بازار خود را تا اندازة زیادی از دست داده بودند، وارد آید، فشاری که بعداً به آشفتگی در تمام بازار نفت انجامید. در آن موقع، حکومت سعودی رسماً اعلام کرد، درصورتی که سایر اعضای اوپک بهای نفت خود را به ٣٤ دلار تنزل دهند، عربستان نیز حاضر است بهای نفت خود را به این سطح برساند و از تولید خود بکاهد. بدین ترتیب، در اواخر سال ١٣٥٩ و اوایل سال ١٣٦٠ و درنتیجة برنامة دیکته شدة کمپانی ها و کارتل های نفتی غربی و با بازیگری دولت سعودی، اوپک با آشفتگی بی سابقه ای در بازارهای نفتی روبه رو شد. از آن هنگام، بحث نشست های وزیران نفت به موضوعاتی ازجمله بهای نفت و سقف تولید اوپک اختصاص یافته است و جلسات اضطراری و پی درپی وزیران نفت کشورها برای بررسی این موضوعات و به نتیجه رسیدن و خروج از بحران ادامه دارد.[١]

[١] روزنامه جمهوری اسلامی، ٢٥/٩/١٣٦١، ص٢٢.