روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٨٣٦ - روزشمار جنگ پنجشنبه ٢٥ آذر ١٣٦١ ٣٠ صفر ١٤٠٣ ١٦ دسامبر ١٩٨٢
دال بر خستگی از جنگ به چشم نمی خورد، درحالی که حامیان مالی عراق به نظر می رسد که از خالی شدن ذخایرشان در جنگ ایران و عراق ناراضی هستند. عربستان و کویت تاکنون ده ها میلیارد دلار را به صورت وام هایی با شرایط ساده در اختیار عراق قرار داده اند که به نظر نمی رسد هیچ گاه بازپرداخت شود. ازطرفی، بازار ضعیف نفتی در دو کشور (عربستان و کویت) آنها را مجبور کرده است که تولیدات نفتی خود و درنتیجه وام های عراق را کاهش دهند. عربستان سعودی تعدادی از پروژه های خود را به تعویق انداخته است و پیش بینی می شود کویت - که بازار سهامش درحال سقوط است - امسال با ٢/١ میلیارد دلار کسری بودجه روبه رو شود. امارات متحده عربی نیز به عنوان یکی دیگر از حامیان عراق با کسری بودجه مواجه می باشد.[١]
١
روزنامه آلمانی اشتوتگارت سایتونگ به توان نیروی دریایی ایران و محدودیت عراق در صدور نفت و به دنبال آن کمبود درآمد ارزی عراق اشاره و تجاوز عراق به ایران را نتیجه محاسبه غلط عراق در توان دفاعی ایران قلمداد کرده است. این روزنامه دراین باره نوشته است: از آنجا که ایرانیان در نیروی دریایی قوی تر از عراقی ها هستند، توانستند با بستن مدخل خلیج فارس، از خروج کشتی هایی که به بنادر عراق حرکت می کنند، جلوگیری کنند. از طرف دیگر، سوریه هم لولة نفتی عراق در دریای مدیترانه را بسته است که درنتیجه صادرات نفتی عراق امروز به یک پنجم زمان قبل از جنگ کاهش یافته است. حالا عراق برای پرداخت قیمت سلاح هایی که از کشورهای عربی دوست دریافت می کند، زیر بار میلیاردها دلار قرض رفته و در جنگی که خود سبب آن بوده، فقط با کمک های مالی عظیم کشورهای حوزه خلیج (فارس) می تواند خود را سر پا نگه دارد.
در ادامه مطلب اشتوتگارت سایتونگ آمده است: تلاش های اعراب هم برای میانجیگری بین دو کشور متخاصم ایران و عراق تاکنون محکوم به شکست بوده است. درواقع، عراق در دو سال قبل، ایران را ضعیف پنداشت و تصمیم گرفت که با حمله به این کشور، خط مرزی بین دو کشور در شط العرب را که زمانی ازطرف شاه به عراق تحمیل شده بود، تغییر دهد و آن را به میل خود تصحیح کند، ولی حالا کار به جایی رسیده که عراق حاضر به قبول مرز سابق شده است.[٢]
٢
در آستانه تشکیل اجلاس اوپک در شهر وین، روزنامه جمهوری اسلامی در مقاله ای به ذکر تاریخچه وضعیت فروش و قیمت نفت از آغاز پیروزی انقلاب تا شهریور ١٣٥٩ و شروع تهاجم عراق تاکنون پرداخته است. این مقاله که به نظر نوعی موضع غیر رسمی دولت جمهوری اسلامی در کشمکش های اخیر بازار نفت و کشورهای عضو اوپک است، به نقش عربستان در همراهی شرکت های نفتی غربی توجه دارد. موضوعات اصلی مقاله به این شرح است:
[١] همان، صص ٣ و٤، واشنگتن - خبرگزاری جمهوری اسلامی، ٢٥/٩/١٣٦١، به نقل از روزنامه وال استریت ژورنال.
[٢] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ٢٧١، تاریخ ٢٥/٩/١٣٦١، ص٢٧، رادیو کلن، ٢٥/٩/١٣٦١.