روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٦١٨ - روزشمار جنگ جمعه ٥ آذر ١٣٦١ ١٠ صفر ١٤٠٣ ٢٦ نوامبر ١٩٨٢
در میان شیعیان این کشورها عنوان شده است که ترس از عراق را به عنوان یک دشمن متجاوز، از بین برده است. اکنون ترس اصلی از این است که ایران اقدام به صدور انقلاب خود کند.[١]
رادیو کلن نیز ضمن بررسی اوضاع اجتماعی و اقتصادی متأثر از جنگ در عراق، به نقل از یک خبرنگار مقیم بغداد، ضعیف شدن روحیه ارتش را یکی از مشکلات فعلی این حکومت عنوان کرده است. در قسمتی از گزارش این رادیو آمده است: امروز که دو سال از حمله عراق به ایران و شروع جنگ بین دو کشور - که در اروپا به جنگ خلیج معروف شده است - می گذرد، در عراق به تدریج خستگی و بیزاری از جنگ مشاهده می شود که علت این تضعیف روحیه ارتش عراق، کثرت تعداد کشته شدگان عراق در جنگ با ایران است. یک کارمند دولت عراق که نمی خواهد نامش در این گزارش فاش شود، می گوید: امروز کسی در عراق نیست که پسر، برادر یا پدر خود را در این جنگ از دست نداده باشد. دولت عراق تاکنون گزارش رسمی درباره مجموع تلفات انسانی در جنگ منتشر نکرده است، ولی دیپلمات های خارجی، تعداد کشته شدگان عراق را بین ٣٠ تا ٦٠ هزار نفر تخمین می زنند که البته این رقم باید با کل جمعیت عراق که ١٤ میلیون نفر است، مقایسه شود. هزاران خانواده عراقی از سرنوشت فرزند خود بی اطلاع اند، زیرا عده زیادی از آنها مفقودالاثر اعلام شده اند و فقط مرگ یک سرباز وقتی تأیید می شود که جسد او پیدا شود. ارتش عراق هنگامی نام یک سرباز را در لیست اسیران وارد می کند که سرباز دیگری به قرآن سوگند یاد کند که اسیرشدن او را به چشم خود دیده است. عده مجروحان ارتش عراق نیز ٧٠ تا ١٠٠ هزار نفر برآورد می شود.
خبرنگار مذکور در بخش دیگری از این گزارش، به بررسی وضعیت اجتماعی بغداد و اوضاع اقتصادی این کشور پرداخته و آورده است: اوضاع بغداد مانند اوضاع یک شهر درحال جنگ نیست و گرچه سربازان عراقی در فاصله ١٠٠ کیلومتری آن نبرد می کنند و کشته می شوند، اهالی آن شهر می گویند که اوضاع شهر در این اواخر بدتر شده است. ازجمله اینکه سربازانی که برای استفاده از مرخصی به شهر می آیند، در مصرف مشروبات الکلی زیاده روی می کنند و اغلب بین آنها و مردم عادی درگیری روی می دهد و موارد دزدی و حمله به مردم به قصد سرقت نیز افزایش یافته است. وضع اقتصادی عراق نیز رو به سقوط می رود و صدام حسین رئیس جمهور این کشور، برای سال ١٩٨٣ (١٣٦٢) اعلام صرفه جویی در هزینه های دولتی کرده است. باتوجه به اینکه عراق هر ماه، ٢ میلیارد و ٥٠٠ میلیون دلار خرج جنگ می کند، عجیب است که دولت زودتر از این، هزینه های بخش عمومی را کاهش نداده است. کمک اصلی به اقتصاد عراق را عربستان سعودی، کویت و سایر کشورهای عربی ساحل خلیج فارس پرداخت می کنند که از تلاش ایران برای توسعه قدرت خود بیم دارند.
مردم عراق با تورم و افزایش ٤٠ درصدی قیمت ها و کمبود برخی مواد غذایی روبه رو
[١] واحد مرکزی خبر صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، بولتن رادیوهای بیگانه، ٦/٩/١٣٦١، صص ١٠ و ١١، رادیو بی بی سی، ٥/٩/١٣٦١.