این درحالی است که هم زمان، رادیو امریکا به نقل از مرکز مطالعات امنیت بین المللی امریکا، خبر از گزارش منتشرشده ای داده که به تمایل ایران به سمت شوروی و افزایش حجم مبادلات بازرگانی دو کشور مربوط می شود.

مرکز مطالعات امنیت بین المللی - که یک مؤسسه خصوصی امریکا برای تحقیق در امور ایران است - ادعا کرد: به رغم انتقادهای شدیداللحن جمهوری اسلامی از امریکا و شوروی، ایران به تدریج به حوزه نفوذ شوروی کشیده می شود. بنابه گزارش این مرکز تحقیقاتی، حکومت اسلامی تهران، به منظور دریافت کمک برای اعمال سیاست های توسعه طلبانه اش در حوزه خلیج فارس، به شوروی روی آورده است. این مرکز هشدار داد، درصورتی که این جریان ادامه یابد، ایران با خطر ازدست دادن استقلال و تمامیت ارضی خود مواجه خواهد شد. رادیو امریکا اضافه می کند: این مرکز تحقیقاتی برای اثبات گزارش خود، به مبادلات بازرگانی روزافزون جمهوری اسلامی با شوروی و کشورهای هم پیمانش اشاره کرده است.[١]

رادیو بی بی سی نیز از توسعه روابط اقتصادی ایران و ترکیه و افزایش صادرات ترکیه به ایران خبر داد. به گزارش این رادیو: روابط ایران و ترکیه تا قبل از انقلاب اسلامی ایران ناچیز بود، اما امسال صادرات ترکیه به ایران از مرز ٣٥٠ میلیون دلار گذشته است. توافق بر سر اصول احداث یک خط لوله گاز طبیعی در فروردین ماه گذشته، نمونه ای از گسترش روابط دو کشور است. گنجایش این خط لوله، ٣٥ میلیون متر مکعب می باشد و عظمت آن در حدی است که کمک های فنی و مالی کشورهای صنعتی غرب را ایجاب می کند. طرح احداث یک خط لوله نفت که نفت ایران را ازطریق ترکیه به یکی از بنادر دریایی مدیترانه برساند، در زمان شاه مورد توجه قرار گرفت و اکنون بار دیگر مطرح شده است.[٢]

دلایل توسعه رابطه عراق با کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس، اوضاع وخیم این کشور در جنگ و بحران اقتصادی در عراق، موضوعاتی هستند که روزنام-ه انگلیسی هرالد تریبیون و رادیو کلن آلمان به آنها پرداخته اند. خبرنگار اعزامی این روزنامه انگلیسی به منطقه در گزارش خود به نقل از منابع غربی و مقامات این کشورها آورده است:

بن بست جنگ ایران و عراق ظاهراً موضع دولت های محافظه کارتر عرب را در منطقه تقویت کرده است. به عقیده منابع دیپلماتیک، عراق تحت فشار جنگ، به کشورهایی چون عربستان سعودی، اردن، کویت، یمن جنوبی، امارات متحده عربی و همچنین عمان نزدیک تر می شود. به گفته همین منابع، این گرایش عراق احتمالاً به موازات وابستگی بیشتر این کشور به عربستان سعودی و دیگر کشورهای خلیج فارس، افزایش خواهد یافت. در این گزارش، یکی از دلایل افزایش تمایل این کشورها به ارتباط با عراق، وحشت از اشاعه یک انقلاب اسلامی از نوع ایران

[١] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ٢٥٣، تاریخ ٧/٩/١٣٦١، ص٣٢، رادیو امریکا، ٦/٩/١٣٦١.

[٢] دفتر سیاسی سپاه، نشریه رویدادها و تحلیل، شماره ٤٨، ١١/٧/١٣٦١، ص٤٣.