روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٤٥٩ - روزشمار جنگ دوشنبه ٢٤ آبان ١٣٦١ ٢٨ محرم ١٤٠٣ ١٥ نوامبر ١٩٨٢
١
روزنامه تایمز چاپ لندن در مقاله ای، به بررسی وضعیت کنونی نظامی عراق و اوضاع عمومی نظامی بین دو کشور ایران و عراق پرداخته است. در این مقاله همچنین به مشکلات رژیم عراق درباره ٣ میلیون کُرد ناراضی در شمال این کشور؛ عقب افتادن توسعه اقتصادی؛ محدودیت در صدور نفت و کمک کشورهای همسایه همچون عربستان سعودی به عراق نیز اشاره شده است. تایمز همچنین به کمبود نیروی انسانی در عراق پرداخته و از اقدام ایران در جلوگیری از برگزاری اجلاس جنبش عدم تعهد در بغداد یاد کرده که ضربه سختی به سیاست خارجی عراق وارد کرده است. این روزنامه نوشته است: پرزیدنت صدام، بعد از دو سال جنگ که برای عراق خیلی گران تمام شده و به هیچ یک از اهداف خود نرسیده است، چگونه می تواند همچنان بر سر قدرت باقی بماند؟ احتمالاً تاکنون تعدادی در حدود ٠٠٠,٢٥ نفر عراقی در این جنگ مرده اند و مخارج جنگ در ماه، حدود ٦٠٠ میلیون پوند می باشد. از زمان سقوط خرمشهر در اکتبر ١٩٨٠ (آبان ١٣٥٩) که بعداً در ماه مه سال جاری (خرداد ١٣٦١) ایران آن را بازپس گرفت، هیچ پیروزی ای به دست نیامده است، درعین حال، ضد حمله های ایرانیان، صدام را چنان ضعیف نکرده است. وی ماهرانه، روحیة نظامیان خود را حفظ کرده است و به عنوان جبران مافات، به خانواده سربازان کشته شده خانه های مجانی و مزایای دیگر می دهد. آثار جنگ، بین مردم محسوس نیست. گزارش های رسیده حاکی است که شورش در شمال عراق، جایی که ٣ میلیون کُرد به مبارزه چریکی خود ادامه می دهند، نسبت به جنوب که در ماه ژوئیه هدف حمله ایرانیان قرار گرفت، بیشتر است. در بغداد، لطمه چندانی به پروژه های ساختمانی بزرگ وارد نشده و خیابان های شهر بصره که صدای شلیک گلوله در آنها به گوش می رسد، همچنان شلوغ و در شب ها روشن است. در همین حال، صدام اعتراف کرده است که توسعه اقتصادی عراق، به دلیل وقوع جنگ لطمه دیده است. سوریه که در این جنگ از ایران حمایت می کند، خط لوله نفت عراق را بسته است و این بدان معنی است که عراق فقط می تواند روزی ٤٠٠ هزار تا ٦٠٠ هزار بشکه نفت، آن هم تماماً ازطریق خط لوله ترکیه، صادر کند. کشورهای خلیج (فارس) و عربستان سعودی درحالی که از سرایت قیام ناگهانی مذهبی بیمناک اند، در هر ٦ ماه، ٤ میلیارد پوند وام با شرایط آسان به عراق می دهند. عراق به دلیل کمبود نیروی انسانی، عقب مانده است[١] و از آنجا که افراد زیادی در جبهه ها حضور دارند، کارگران خارجی به پایتخت هجوم آورده اند.
فکر صدام این است که مثل ناصر و نهرو، رهبر جنبش عدم تعهد بشود، ولی تشکیل نشدن اجلاس سران کشورهای غیر متعهد که قرار بود ماه سپتامبر در بغداد برگزار شود، ضرب-ة سنگینی بر امیدهای صدام وارد آورد. به نظر می رسد که صدام هنوز از یک طرف با ازسرگرفتن
[١] پیمان عراق ازجمله کویت مقیم شده بودند و وادار کردن آنان به بازگشت به عراق، ازجملة این اقدامات است.