روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٤٠٨ - روزشمارجنگ جمعه ٢١ آبان ١٣٦١ ٢٥ محرم ١٤٠٣ ١٢ نوامبر ١٩٨٢
١
به رغم پایان اجلاس سران کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در بحرین و دست نیافتن آنان به توافقی طبق انتظارات عراق، اخبار مربوط به این اجلاس و تحلیل نتایج آن، همچنان موضوع اخبار اغلب رسانه های کشورهای غربی است، ازجمله خبرگزاری آسوشیتدپرس در آخرین گزارش خبری خود اعلام کرد: «به نظر می رسد رژیم صدام از نتیجه کنفرانس سران ٦ کشور شورای همکاری خلیج (فارس) ناخشنود است.» این اجلاس، حمایت خود را از عراق مبنی بر تلاش برای پایان دادن به جنگ با ایران به طرق صلح آمیز اعلام کرد. گزارشگر رادیو بغداد که بیانیه اجلاس سران را قرائت می کرد، گفت: کشورهای مذکور، از عراق حمایت می کنند، ولی این حمایت محدود به تلاش های بغداد برای حل وفصل صلح آمیز جنگ با ایران است.[١]
رادیو صدای امریکا نیز با بررسی اعلامیه پایانی اجلاس اعلام کرد: اعلامیه نهایی حاکی است که رهبران این کشورها، فقط در چند مورد مشخص به توافق رسیدند. قبلاً انتظار می رفت درباره موضوع جنگ ایران و عراق نیز بحث و مذاکره شود، ولی تنها اشاره ای که در بیانیه نهایی به جنگ مزبور شده، این است که شورای همکاری خلیج (فارس)، از برنامه اتحادیه عرب که تلاش عراق را برای برقراری صلح با ایران تأیید کرده، پشتیبانی می کند. در بیانیه نهایی کشورهای سران عضو شورای همکاری خلیج فارس تأکید شده است که کشورهای حوزه خلیج فارس باید خودشان مسئول دفاع از خود باشند. در بیانیه، کلمات "دفاع مستقل" به کار رفته است، ولی در تعبیر این کلمات، درست مشخص نشده که آیا منظور از آن، تشکیل نیروهای نظامی مشترک است یا خیر. درهرصورت، بیشتر ناظران سیاسی معتقدند که انعقاد یک قرارداد خاص دفاعی بین کشورهای عضو شورای همکاری خلیج (فارس) به وقت بیشتری نیاز خواهد داشت.[٢]
رادیو امریکا می افزاید: بلافاصله پس از اتمام اجلاس، رادیو امان گزارش داد، ملک حسین پادشاه اردن، دیداری کوتاه از عربستان سعودی داشته است. در ادام-ه گزارش رادیو امریکا آمده است: طرفین اردنی و سعودی، ابعاد و تحولات جنگ عراق و ایران و خطرهای ورود نیروهای ایرانی به سرزمین های عراقی را بررسی کرده اند و دو پادشاه بر اهمیت به کارگرفتن مساعی تضمین کننده جهت توقف این جنگ و ضرورت اقدام کشورهای بزرگ برای برعهده گرفتن مسئولیت های خود و فعالیت های جدی آنها به منظور خاتمه دادن به این جنگ که امنیت و صلح منطقه را به مخاطره می اندازد، تأکید کرده اند.[٣]
[١] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ٢٣٩، تاریخ ٢٣/٨/١٣٦١، ص١١، منامه - خبرگزاری آسوشیتدپرس، ٢٢/٨/١٣٦١.
[٢] مأخذ ٢٦، صص ١٨ و ١٩، رادیو صدای امریکا، ٢١/٨/١٣٦١.
[٣] مأخذ ٢٦، ص٢٤، رادیو امان، ٢١/٨/١٣٦١.