روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٣٩٧ - روزشمارجنگ پنجشنبه ٢٠ آبان ١٣٦١ ٢٤ محرم ١٤٠٣ ١١ نوامبر ١٩٨٢
این خبرگزاری ها افزودند: در بیانیه پایانی اجلاس تأکید شده است که گذشتن نیروهای ایرانی از مرزهای بین المللی، تحولی وخیم است که امنیت جهان عرب را تهدید و حاکمیت آنها را نقض می کند. در این بیانیه از تلاش های عراق برای رسیدن به صلح تقدیر شده است.[١]
خبرگزاری آسوشیتدپرس از بحرین، درباره دستاوردهای این اجلاس گزارش داد: بیانیه پایانی اجلاس هشدار داد که عمل ایران علیه عراق، خطراتی برای امنیت کشورهای عربی دارد و این کشورها متعهد به حمایت از عراق در تلاش هایش برای خاتمه جنگ از راه های مسالمت آمیز هستند. این بیانیه به تعهدات پان عربی برای کمک به عراق در جنگ اشاره ای نکرده و هیچ گونه ابتکار صلحی نیز ازسوی شرکت کنندگان در اجلاس برای خاتمه جنگ ٢٥ ماهه مشخص نشده است. امضاکنندگان بیانیه، شاه فهد (عربستان سعودی)، سلطان قابوس (عمان)، شیخ عیسی بن سلمان (بحرین)، جابر الاحمد (کویت)، خلیفه بن حمد (قطر) و زایدبن سلطان (امارات متحده عربی) بودند. در این بیانیه گفته شده که اجلاس سران، تحولات جنگ عراق و ایران را با نگرانی مفرط بررسی کرده است.
اعضای شورا عبور ایران از مرزهای بین المللی عراق را موضوع مهمی دانسته اند که جهان عرب را با خطرهایی مواجه خواهد کرد و تهدیدی علیه امنیت و حق حاکمیت آنها خواهد بود.
در این بیانیه، شورای همکاری خلیج (فارس) حمایت خود را از عراق در تلاش هایش برای خاتمه جنگ ازطریق مسالمت آمیز تصریح و به پشتیبانی ٦ کشور شورا از میانجیگری کارگروه منتخب سازمان اجلاس اسلامی، کارگروه کشورهای غیر متعهد و تلاش های سازمان ملل برای خاتمه جنگ تأکید کرده است. براساس این بیانیه که عبدالله بشاره دبیرکل شورا، هنگام اختتام جلسه قرائت کرد، از ایران خواسته شده است که به این میانجیگری ها پاسخ مثبت دهد.[٢]
رادیو مونت کارلو در گزارشی از این اجلاس، به پاره ای از مباحث و مذاکرات طرح شده در اجلاس پرداخته و با اعلام اینکه نخستین انگیزه تشکیل سومین اجلاس شورای همکاری، پرداختن به جنگ ایران و عراق بوده است،[٣]به نقل از منابع مطلع شورا اعلام کرد: بااینکه رهبران ٦ کشور عربی در ابتدا خواستار اتخاذ تدبیری شدید علیه ایران شدند، تصمیم گرفتند یک هیئت در سطح عالی تشکیل دهند و آن را جهت میانجیگری در جنگ ایران و عراق، روانة تهران و بغداد کنند. این رهبران تصمیم گرفتند نقش میانجیگری تازه را کشورهایی چون سوریه، امارات و الجزایر[٤] ایفا
[١] سند شماره ٢١٣٦٣٨ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: دفتر مطالعات و پژوهش های وزارت خارجه، خبرها و نظرها، (نشریه اطلاعاتی - سیاسی - خارجی)، شماره ٢٣٤، تاریخ ٢٢/٨/١٣٦١،ص ١.
[٢] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ٢٣٧، تاریخ ٢١/٨/١٣٦١، صص ٦ و ٧، منامه - خبرگزاری آسوشیتدپرس، ٢٠/٨/١٣٦١.
[٣] مأخذ ٣٧، صص ١ و ٢.
[٤] باتوجه به وجود اخباری مبنی بر تمایل برخی کشورها برای دادن نقش میانجیگری به الجزایر، چندی قبل مقامات الجزایری به سفیر ایران در آن کشور اعلام کردند که هیئت الجزایری که به بغداد سفر کرده بود، به تهران نخواهد آمد و به الجزایر مراجعت خواهد کرد. این اقدام مقامات الجزایری باتوجه به سفر آتی شیخ الاسلام معاون سیاسی وزارت خارجه ایران به الجزایر و تقاضای لغو سفر هیئت میانجیگری الجزایر قبل از سفر وی انجام شده است.