روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٣٨٤ - روزشمار جنگ چهارشنبه ١٩ آبان ١٣٦١ ٢٣ محرم ١٤٠٣ ١٠ نوامبر ١٩٨٢
١
بعد از پایان اولین دور نشست سران کشورهای حاشیه خلیج فارس در بحرین، منابع رسمی درباره موضوعات مطرح شده در اجلاس اخباری منتشر نکردند، اما آنچه که خبرگزاری ها نوعاً به نقل از منابع مطلع بدون نام بیشتر به آن پرداختند، امور مربوط به جنگ ایران و عراق بود. یونایتدپرس از منامه به نقل از همین منابع اعلام کرد: حکام ٦ کشور عربی خلیج فارس، اولین نشست روز چهارشنبه را باوجود دستور جلسه فشرده اقتصادی، سیاسی و امنیتی خود، به بحث و گفت وگو درباره حمایت مالی و سیاسی از عراق گذراندند. عراق تاکنون ٣٠ میلیارد دلار از این کشورها دریافت کرده و خواهان ٣٥ میلیارد دلار دیگر شده است[١]
همین خبرگزاری در خبر دیگری، از پیشنهاد عمان در فراخوانی سفیران کشورهای عضو شورا از تهران و برقراری مجدد روابط دیپلماتیک با مصر، خبر داد و یادآور شد که پس از امضای قرارداد کمپ دیوید میان مصر و اسرائیل، همه کشورهای عضو شورا به جز عمان، روابط خود را با مصر قطع کردند.[٢]
در کنار اخبار محدودی که با گمانه زنی هایی همراه بود، برخی خبرگزاری های منطقه ای و بین المللی، تحلیل هایی را دربارة دلایل تشکیل اجلاس و موضوعات آن منتشر کردند، ازجمله گزارشگر رادیو کلن در تحلیلی، با ذکر برخی موضوعات اقتصادی در دستور اجلاس، ازجمله تأسیس صندوق عمران مشترک با سرمایه ٢ میلیارد دلاری گفت: باوجوداین، ارزش بین المللی اجلاس عالی بحرین فقط به واکنش این کشورها دربرابر جنگ عراق و ایران است. مسلم است که جنگ طولانی عراق با ایران یکی از علل مهم تأسیس شورای همکاری سایر کشورهای عربی منطقه خلیج فارس در ١٨ ماه قبل بوده است. بدون فشار جنگ که خطر بزرگی برای شاهرگ های حیاتی کشورهای این منطقه، یعنی معادن نفت و خطوط کشتیرانی محسوب می شود، کشور سلطنتی عربستان سعودی، سلطان نشین عمان، امارات متحده عربی و چند شیخ نشین دیگر نمی توانستند خصومت ها و رقابت های موجود را به این سرعت فراموش کنند. مهم تر از جنگ، نیرو و نفوذ انقلاب اسلامی ایران است که کشورهای کوچک عربی منطقه را تهدید می کند[٣]
خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز در تحلیل دیگری به این مقوله پرداخته و در اخبار امروز خود یادآور شده است: رهبران عرب منطقه درحالی نشست خود را آغاز کردند که ایران علناً اعلام کرده تنها ناجی و قدرت اصلی منطقه است که باید در هرگونه ترتیبات امنیتی خلیج (فارس) به حساب آورده شود. موضع ایران در نامه سفارت ایران در امارات متحده عربی ذکر شده و به وسیلة روزنامه اخبار الخلیج (چاپ امارات) انتشار یافته است. شورای همکاری خلیج (فارس)، تاکنون موضع مشخصی درباره جنگ ایران و عراق اتخاذ نکرده و فقط خود را به میلیاردها دلار کمک مالی به عراق و درگیری گاه به گاه در جنگ لفظی با حکومت انقلابی ایران محدود کرده است، اما ایران فشار نظامی خود را به عراق، هم زمان با برگزاری اجلاس سران افزایش داده است. ایرانیان همچنین توجه خود را بر عربستان متمرکز کرده اند که این کار سبب شده است بدترین نوع تبادل تبلیغات
[١] مأخذ ٣٢، ص٢٠.
[٢] مأخذ ١٩، ص٢٤، منامه - خبرگزاری یونایتدپرس، ١٩/٨/١٣٦١.
[٣] واحد مرکزی خبر صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، بولتن رادیوهای بیگانه، ٢٠/٨/١٣٦١، صص ٢٣ و ٢٤، رادیو کلن، ١٩/٨/١٣٦١.