روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٣٦٦ - روزشمار جنگ سه شنبه ١٨ آبان ١٣٦١ ٢٢ محرم ١٤٠٣ ٩ نوامبر ١٩٨٢
از ٢ سال از تحمیل آن به ایران می گذرد و تحمل تحریم نسبتاً طولانی اقتصادی ازسوی بیشتر کشورهای غربی، اقتصاد ایران از دید دیپلمات ها و ناظران خارجی، درحال التیام است. هرچند، تهیه و خرید مایحتاج، کار پرمشقت و پرهزینه ای است، باوجوداین، ایران با ٣٨ میلیون نفر جمعیت، در پرتو ثمرات تاریخ اخیرش همچنان فعال است و این حقیقت محض انکارشدنی نیست. ایران که درگیر یکی از خونین ترین جنگ های تاریخ خاورمیانه است و تعدادی از شهرهایش نابود شده، تأمین کننده مایحتاج ٢ میلیون ایرانی آواره جنگ با عراق و ٥/١ میلیون پناهنده افغان است. تروریست های چپ گرا به فعالیت های تروریستی خود در شهرها ادامه می دهند و اقلیت کُرد ایران با دولت مبارزه می کند، اما باز، ایران به زندگی و حیات خود ادامه می دهد.
در ادامه این گزارش با اشاره به موفقیت های دولت در کنترل تورم؛ وضعیت مناسب تجارت خارجی و بهبودبخشیدن به ذخیره ارزی کشور، آمده است: علاوه براین، ایران به تجدید مناسبات تجاری اش با جهان پرداخته است، گو اینکه دیگر ایالات متحده یکی ازطرف های عمده تجاری آن کشور نیست. گفته می شود ترکیه دادوستد یک میلیارد دلاری با ایران دارد و روابط ایران با کشورهای جهان سوم ازجمله هندوستان، پاکستان و برزیل و همچنین برخی کشورهای غربی نظیر استرالیا، نیوزیلند و بریتانیا، درحال افزایش و ترقی است. به اعتقاد بسیاری از ناظران غربی مقیم ایران، ذخیره ارزی خارجی این کشور که پس از اشغال سفارت امریکا در تهران در سال ١٩٧٩ و تحریم خرید نفت ایران به منظور اعمال گونه ای از تحریم اقتصادی بر ایران، به شدت کاهش یافته بود، از یک یا ٢ میلیارد، به ١٣ میلیارد دلار رسیده است.
محسن نوربخش رئیس ٣٤ سالة بانک مرکزی ایران، با اشاره به محدودیت منابع فروش نفت و اعمال شدید تحریم اقتصادی غرب، اذعان می کند که در مقابله با این جنگ اقتصادی، محدودیت های شدیدی برای ورود کالاهای تجملی به ایران اعمال و سفر ایرانیان به خارج، منحصر به صاحبان حِرَف ضروری و کارمندان دولت شده و سرانجام، در سال ١٩٨٠ درپی آغاز جنگ عراق و ایران، جیره بندی اجرا شده است. رئیس بانک مرکزی ایران گفته است که این تصمیمات، مؤثر بوده و میزان قروض خارجی در فاصله ١٩٧٩ تا امروز، از ١٥ میلیارد دلار به کمتر از ٢ میلیارد دلار کاهش یافته است.
به نوشته یوسف ابراهیم، ایران کاملاً خودکفا نیست، باوجوداین، اقتصاد آن علائمی از استحکام و قدرت عرضه می کند. فروش نفت از ٧٠٠ هزار بشکه به ١/٢ میلیون در روز افزایش یافته است و کارخانه ها که سه سال پیش از کار افتاده و به کلی فلج شده بودند، بار دیگر به تولید کالا به میزان تقریباً عادی پرداخته اند. به گفته دیپلمات های مقیم ایران، تولید گندم و میوه افزایش چشمگیری یافته است.