رساله نفس - ابن سينا - الصفحة ٦٩ - باب سيزدهم در بيان نبوت و احوال خواب
پس آن خواب را حاجت «بيايد به تعبير» [١]. و اگر «قوت متخيله مستولى باشد آن را محاكات كند، آن خواب حاجت آيد به تعبير و چون نفس شريف باشد و از قوت عقل مفكره» [٢] چنان قوى باشد كه حواس آن را مشغول «بدارد» [٣] از افعال خويش در حال بيدارى، فيض علم بدان نفس چنان پيوندد كه در حال خواب «بنفس ديگران و آن» [٤] نفس نبى باشد (عليه السلام) [٥] و اين نوع از نبوّت [و پيغامبرى] [٦] تعلّق «بعقل عملى دارد و بقوت متخيله» [٧]. و چنان كه نفس مردم در حال خواب متفاوت «باشند، نفوس» [٨] انبيا (عليهم السلام) [٩] درين رتبت متفاوت باشند.
و نوع ديگر تعلق بعقل نظرى دارد، چنان كه «پيدا كرده شود در فصل ديگر.» [١٠]
[١] - م د: به تعبير نباشد- ف ح: نباشد به تعبير- ظاهرا نباشد يا نيايد درست است.
[٢] - ح ف: و اگر محاذات كند بتعبير حاجت افتد و اما چون نفسى بود شريف و قوت عقلى مفكره- س آ: و اگر قوت متخيله آنگه مستولى گردد و آن را محاكات كند و آن خواب را حاجت نباشد به تعبير و تأويل و چون نفس شريف باشد و قوت عقل و مفكره م د ل: و اگر محاذات نباشد بتعبير حاجت افتد اما چون نفسى بود شريف و قوه عقل و مفكره.
[٣] - ف ح س آ م د ندارد، ظاهرا صحيح همين طور است.
[٤] - م د ح: بنفسى ديگر و اين.
[٥] - ف افزوده.
[٦] - س آ م د ح ف ل ندارد.
[٧] - م د: بعقل عملى و قوت متخيله دارد- ف ح: بعلم عملى دارد و بقوت متخيله.
[٨] - ف: باشد نفوس- آ: باشد نفس.
[٩] - ف افزوده- ل م د ح: صلوات اللّه عليهم.
[١٠] - م د ح ف: واضح شود در ديگر فصل س آ: پيدا شود در فصول ديگر.