و ترس داده شد و ضدّ آن جرأت است و فروتنى داده شد و ضدّ آن كبر است و آرامش داده شد و ضدّ آن شتابزدگى است و خرد داده شد و ضدّ آن بيخردى است و سكوت داده شد و ضدّ آن زياده گويى است و تسليم داده شد و ضدّ آن استكبار است و قبول داده شد و ضدّ آن شكّ است و شكيبائى داده شد و ضدّ آن بى تابى است و گذشت داده شد و ضدّ آن انتقام است و توانگرى داده شد و ضدّ آن فقر است و تذكّر داده شد و ضدّ آن فراموشى است و حفظ داده شد و ضدّ آن نسيان‌است و عطوفت و مهربانى داده شد و ضدّ ان از هم بريدن است وقناعت داده شد و ضدّ آن حرص است ويارى رساندن داده شد و ضد آن ترك يارى است و دوستى داده شد و ضدّ آن دشمنى است.»

برخى از اين صفات با عقل منكشف مى‌گردد پس انسان بايد بدان بنگرد، نگرشى كه از خلال آن به حقيقت كاشف آن يعنى عقل پى برد.

با الهام از اين بندهاى شش گانه كه ذكر كرديم مى‌توانيم شيوه قرآنى در مباحث علمى را در امور زير خلاصه كنيم:

الف- پژوهشگر بايد با نظر عبورى و مستمر در حقايق بديهى كه عقل آن را كشف مى‌كند عقل خود را به حركت وا دارد و از خلال حقايق روشن است كه پرتوهاى عقل روشنگر را كاملًا مى‌بيند چنانچه انسان به آينه مى‌نگرد تا چشم بيناى خود را در آن بيند.

ب- پژوهشگر بايد خود را از فشارهاى خارجى و رسوبات كهنه‌