تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٩٠ - تفسير

اين خانه مقدس رمز وحدت مردم و مركزى براى اجتماع دلها، و كنگره عظيم براى استحكام پيوندهاى گوناگون مى‌باشد، و در پرتو اين خانه مقدس و مركزيت و معنويت آن كه از ريشه‌هاى عميق تاريخى مايه مى‌گيرد مى‌توانند بسيارى از نابسامانيهاى خود را سامان بخشند و كاخ سعادت خود را بر پايه آن استوار سازند، و لذا در سوره آل عمران، خانه كعبه را نخستين خانه‌اى كه به سود مردم ساخته شده معرفى مى‌نمايد [١] حقيقت اين است كه با توجه به وسعت معنى" قِياماً لِلنَّاسِ‌" مسلمانان مى‌توانند در پناه اين خانه و دستور سازنده حج، همه كار خود را سامان بخشند.

و از آنجا كه اين مراسم بايد در محيطى امن و امان از جنگ و كشمكش و نزاع صورت گيرد اشاره به اثر ماههاى حرام (ماههايى كه جنگ مطلقا در آن ممنوع است) در اين موضوع كرده، مى‌فرمايد: (وَ الشَّهْرَ الْحَرامَ‌) [٢] و نيز نظر به اينكه وجود قربانيهاى بى‌نشان (هدى) و قربانيهاى نشاندار (قلائد) كه تغذيه مردم را در ايامى كه اشتغال به مراسم حج و عمره دارند تامين كرده و فكر آنها را از اين جهت آسوده مى‌كند، تاثيرى در تكميل اين برنامه دارد به آنها نيز اشاره كرده، مى‌گويد (وَ الْهَدْيَ وَ الْقَلائِدَ).

و از آنجا كه مجموع اين برنامه‌ها و قوانين و مقررات حساب شده درباره صيد و همچنين حرم مكه و ماه حرام و غير اينها حكايت از عمق تدبير و وسعت علم چنين قانونگذارى مى‌كند، در پايان آيه چنين مى‌گويد:" خداوند اين برنامه‌هاى منظم را به خاطر اين قرار داد تا بدانيد علم او به اندازه‌اى وسيع است كه آنچه در آسمانها و زمين است مى‌داند و از همه چيز- مخصوصا نيازمنديهاى روحى و جسمى بندگانش- با خبر است‌

[١] آل عمران آيه ٩٦.

[٢] درباره ماههاى حرام در جلد دوم صفحه ١٩ ذيل آيه ١٩٤ سوره بقره بحث شد.