تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٢ - تفسير حكم قطعى درباره شراب و مراحل تدريجى آن

١- آيه با خطاب‌ يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا شروع شده اشاره به اينكه مخالفت با اين حكم با روح ايمان سازگار نيست.

٢- بعد از آن كلمه" إِنَّمَا" كه براى حصر و تاكيد است به كار رفته.

٣- شراب و قمار همرديف انصاب‌ [١] (بتهايى كه شكل مخصوصى نداشتند و تنها قطعه سنگى بودند) ذكر شده است و نشان مى‌دهد، خطر شراب و قمار به قدرى زياد است كه در رديف بت پرستى قرار گرفته، به همين دليل در روايتى از پيامبر ص مى‌خوانيم‌

شارب الخمر كعابد الوثن‌

:" شرابخوار همانند بت پرست است" [٢]:

٤- شراب و قمار و همچنين بت پرستى و از لام (يك نوع بخت‌آزمايى) [٣] همگى به عنوان رجس و پليدى شمرده شده‌اند (إِنَّمَا الْخَمْرُ وَ الْمَيْسِرُ وَ الْأَنْصابُ وَ الْأَزْلامُ رِجْسٌ‌).

٥- تمام اين اعمال جزء اعمال شيطانى قلمداد شده است (مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ‌).

٦- سرانجام فرمان قاطع براى اجتناب از آنها را صادر كرده و مى‌فرمايد (فَاجْتَنِبُوهُ‌).

ضمنا بايد توجه داشت كه اجتناب مفهومى رساتر از نهى دارد، زيرا معنى اجتناب فاصله گرفتن و دورى كردن و نزديك نشدن است كه بمراتب از جمله" ننوشيد" رساتر مى‌باشد.

٧- در پايان اين آيه مى‌گويد: اين دستور به خاطر آن است كه شما رستگار شويد (لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ‌).

[١] در باره انصاب و نصيب در جلد چهارم همين تفسير صفحه ٢٦٠ بحث شده است.

[٢] در حاشيه تفسير طبرى جلد هفتم صفحه ٣١- همين حديث در تفسير نور الثقلين جلد اول صفحه ٦٦٩ از امام صادق ع نيز نقل شده است‌

[٣] درباره كيفيت ازلام مشروحا در جلد چهارم تفسير نمونه صفحه ٢٦٠ بحث كرديم‌