تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤١٩ - تفسير تمام آثار شرك بايد بر چيده شود

مِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ وَ قَدْ فَصَّلَ لَكُمْ ما حَرَّمَ عَلَيْكُمْ‌).

بار ديگر خاطر نشان مى‌كنيم كه: توبيخ و تاكيد به خاطر ترك خوردن گوشتهاى حلال نيست بلكه هدف اين است كه تنها از اين گوشتها بايد بخوريد و از غير آنها استفاده نكنيد و به تعبير ديگر نظر روى نقطه مقابل و مفهوم جمله است و لذا با جمله" قَدْ فَصَّلَ لَكُمْ ما حَرَّمَ عَلَيْكُمْ‌" (خداوند آنچه را بر شما حرام است شرح داده) استدلال شده است.

در اينكه در چه سوره و كدام آيه اين موضوع آمده است و گوشتهاى حلال و حرام توضيح داده شده؟ ممكن است تصور شود منظور سوره" مائده" است و يا بعضى از آيات آينده همين سوره (آيه ١٤٥) مى‌باشد، ولى با توجه به اينكه اين سوره در مكه نازل شده و مائده در مدينه، و آيات آينده اين سوره نيز به هنگام نزول اين آيات هنوز نازل نشده بوده است روشن مى‌شود كه هيچيك از اين دو احتمال صحيح نيست بلكه يا منظور آيه ١١٥ سوره نحل است كه در آن صريحا قسمتى از گوشتهاى حرام و مخصوصا حيواناتى كه براى غير خدا ذبح شده‌اند آمده است و يا منظور بيان حكم اين گوشتها به وسيله پيامبر ص مى‌باشد زيرا او چيزى جز وحى الهى نمى‌گفت.

سپس يك صورت را استثناء نموده، و مى‌گويد:" مگر در صورتى كه مجبور شويد" (إِلَّا مَا اضْطُرِرْتُمْ إِلَيْهِ‌).

خواه اين اضطرار بخاطر گرفتارى در بيابان و گرسنگى شديد بوده باشد و يا گرفتار شدن در چنگال مشركان و اجبار كردن آنها به اين موضوع.

بعد اضافه مى‌كند كه" بسيارى از مردم ديگران را از روى جهل و نادانى و هوى هوسها گمراه مى‌سازند" (وَ إِنَّ كَثِيراً لَيُضِلُّونَ بِأَهْوائِهِمْ بِغَيْرِ عِلْمٍ‌).

گرچه هوا پرستى با جهل و نادانى غالبا توام است ولى در عين حال براى تاكيد بيشتر آن دو را همراه آورده و مى‌گويد: (بِأَهْوائِهِمْ بِغَيْرِ عِلْمٍ‌).