تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩٥ - در اينجا به سه نكته بايد توجه كرد

جلوه‌گر مى‌شود، و از آنجا كه علت العلل و مسبب الاسباب و آفريدگار هر چيز خدا است و همه تاثيرات به خدا منتهى ميشود اين گونه آثار در زبان قرآن گاهى به او نسبت داده مى‌شود (دقت كنيد).

و به تعبير روشنتر جمله‌ زَيَّنَّا لِكُلِّ أُمَّةٍ عَمَلَهُمْ‌ چنين معنى مى‌دهد كه آنها را گرفتار نتيجه سوء اعمالشان كرديم، تا آنجا كه زشت در نظرشان زيبا جلوه كرد.

و از اينجا روشن مى‌شود اينكه در بعضى از آيات قرآن زينت دادن عمل به شيطان نسبت داده شده نيز منافاتى با اين موضوع ندارد، زيرا شيطان آنها را وسوسه به انجام عمل زشت مى‌كند و آنها در برابر وسوسه‌هاى شيطان تسليم مى‌شوند و سرانجام گرفتار عواقب شوم عمل خود مى‌گردند، و به تعبير علمى، سببيت از ناحيه خدا است اما ايجاد سبب بوسيله اين افراد و وسوسه‌هاى شيطانى است (دقت كنيد) [١]

*** ٢- در روايات اسلامى نيز منطق قرآن در باره ترك دشنام به گمراهان و منحرفان، تعقيب شده و پيشوايان بزرگ اسلام به مسلمانان دستور داده‌اند هميشه روى منطق و استدلال تكيه كنند و به حربه بى‌حاصل دشنام نسبت به معتقدات مخالفان، متوسل نشوند، در نهج البلاغه مى‌خوانيم كه على ع به جمعى از يارانش كه پيروان معاويه را در ايام جنگ صفين دشنام مى‌دادند مى‌فرمايد:

انى اكره لكم ان تكونوا سبابين و لكنكم لو وصفتم اعمالهم و ذكرتم حالهم كان اصوب فى القول و ابلغ فى العذر.

---

[١] در آيات قرآن در ٨ مورد، زينت دادن اعمال زشت و بد به شيطان نسبت داده شده و در ١٠ مورد به صورت فعل مجهول (زين) آمده و در دو مورد به خداوند نسبت داده شده است، با توجه به آنچه در بالا گفته شد معنى هر سه روشن مى‌گردد.