تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩٠ - تفسير وظيفه تو اجبار كردن نيست

ديگر اينكه: من مامور و نگاهبان شما نيستيم، كه با جبر و زور شما را به ايمان دعوت كنم، بلكه تنها وظيفه من بيان منطقى حقايق است و تصميم نهايى با خود شما است.

و مانعى ندارد كه هر دو معنى از اين كلمه، اراده شود.

*** در آيه بعد براى تاكيد اين موضوع كه تصميم نهايى در انتخاب راه حق و باطل با خود مردم است، مى‌گويد:" اين چنين ما آيات و دلائل را در شكلهاى گوناگون و قيافه‌هاى مختلف بيان كرديم" (وَ كَذلِكَ نُصَرِّفُ الْآياتِ‌) [١] ولى جمعى به مخالفت برخاستند و بدون مطالعه و هيچگونه دليل، گفتند" اين درسها را از ديگران (از يهود و نصارى و كتابهاى آنها) فرا گرفته‌اى" (وَ لِيَقُولُوا دَرَسْتَ‌) [٢] ولى" جمع ديگرى كه آمادگى پذيرش حق را دارند، و صاحب بصيرتند و عالم و آگاهند، بوسيله آن چهره حقيقت را مى‌بينند و مى‌پذيرند" (وَ لِنُبَيِّنَهُ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ‌).

تهمت به پيامبر ص از نظر فراگيرى تعليماتش از يهود و نصارى، مطلبى است كه بارها از طرف مشركان عنوان شد و هنوز هم مخالفان لجوج آن را تعقيب‌

---

[١]" نصرف" از ماده" تصريف" به معنى دگرگون ساختن و به اشكال مختلف درآوردن است، اشاره به اينكه آيات قرآن با لحنهاى متفاوت و با استفاده از تمام وسائل نفوذ روانى، براى كسانى كه در سطوح مختلف از نظر فكر و عقيده و ساير جنبه‌هاى اجتماعى و روانى قرار دارند، نازل شده است.

[٢] لام ليقولوا به اصطلاح" لام عاقبت" است كه براى بيان سرانجام و عاقبت چيزى آورده مى‌شود ولى هدف اصلى آن نبوده است و" درست" (از ماده" درس" به معنى فراگيرى است و اين تهمتى بود كه مشركان به پيامبر ص مى‌زدند.