من بازیک تذکراتى براى آقایانى که در خارج کشور، در صفوف جماعات هستند لازم مى‌دانم که یک تذکراتى براى آقایان بدهم. سابق، البته یک مدتى که از اسلام گذشت دستجات مختلفه‌اى از مردم اهل علم، اینها توجهشان به معنویات اسلام بود و نظرشان به آن آیاتى و روایاتى که مربوط به معنویات و تهذیب نفس و ماوراءالطبیعت داشت احکام را و در قرآن کریم آیات زیاد راجع به امور معنوى است یعنى آن وجهه انسانى که از عالم غیب است. تا مدت‌ها وضع اینطور بود که - توجه - به آن احکام اجتماعى و سیاسى و اینها که در اسلام بود توجه کم بود یا نبود، کم کم دستجاتى پیدا شدند که مسائل اجتماعى و مسائل سیاسى و مسائل روز را عنوان کردند و اینها از این طرف افتادند یعنى توجهشان به صرف همین اجتماعیات و احکام سیاسى و احکام حکومتى بود و به این جهات نگاه کردند. آنها تا مدت‌هاى قبل به آن طرف ورق نگاه مى‌کردند مثل فلاسفه و عرفا و صوفیه و اینها، آن طرف ورق را نگاه مى‌کردند و در حرف‌هایشان بیان همین معنویات بود و مردم را دعوت مى‌کردند به همان جهات معنویه اسلامى، حتى روایات یا آیاتى که وارد شده بود راجع به امور طبیعى و راجع به امور اجتماعى و سیاسى، بعضى‌شان کوشش مى‌کردند که اینها را برگردانند به همان امور معنوى و همه را به آن ورق حساب کنند، جهت باطنى اسلام و قرآن را ملاحظه کنند. در مقابل آنها الان ما مبتلا هستیم به، البته آن هم ابتلائى بود، این جهت هم که فقط صرف معنویات را نظر کردند و از اجتماعیاتى که در قرآن هست از آیات و اخبارى که وارد شده است راجع به حکومت اسلام، راجع به سیاست اسلام، راجع به امور اجتماعى، راجع به تعمیر این عالم، این غفلت کردن، غفلت کردن از اسلام بود که اسلام را به یک ورق شناخته بودند، ورق دیگرش را، عالم طبیعتش را توجه نداشتند که اسلام توجه به عالم طبیعت هم دارد توجه به تمام امورى که احتیاج دارد، انسان دارد و لهذا یک ابتلاء اسلام این بود که این اشخاصى که از قبیل متکلمین و بیشتر فلاسفه و بیشتر عرفا و صوفیه و اینها، همه آیاتى که در قرآن کریم بود، - خیر - خواستند، نظر داشتند که برگردانند به همان امور معنوى، حتى اخبار یا روایاتى که راجع به، آیاتى که راجع به اجتماعیات و راجع به عالم طبیعت وارد شده بود آنها کوشش مى‌کردند که بر گردانند به همان معنویات. آنها غافل بودند از اسلام و توجه داشتند، توجه