من وقتى آقایان را ملاقات مى‌کنم ... کم کم قدرت بیان از من سلب شده است از جهت اینکه اولاً پیرمردى و کبرسن است که نمى‌گذارد من حتى صدایم به چند قدمى برسد و ثانیا" اوضاع ممالک اسلامى مطلقا" و اوضاع داخله ایران بالخصوص یک وضعى شده است که سلب آسایش را از انسان مى‌کند و قدرت هر چیز را از انسان مى‌گیرد و من امروز هم بنا داشتم که در این محلى که آقایان مجتمع شدند بیایم و در آنجا بعض مطالب، بعض درددل‌ها را به آقایان تذکر بدهم لکن و مقتضیاتى پیش آمد که صلاح ندیدم که امروز بیایم.در هر حال وضع ممالک اسلامى خصوصاً این ممالکى که داراى مخازن هستند مثل مملکت ایران که در راس آنهاست مورد مطالعه این قدرتمندها، این دولت‌هاى ابرقدرت، مورد مطالعه اینها بوده است اوضاع شرق و اگر ملاحظه کرده باشید در این سیاح‌هایى که از اینها از شاید سیصد سال پیش از این که راه یافتند به شرق، سیاح‌هایى که از اینها آمدند به اسم سیاحت، اینها یک مامورین سیاسى بوده‌اند براى مطالعه این ممالک شرق، در ایران اینها مى‌آمدند و در تمام شهرهاو دهات همه اینها را مطالعه مى‌کردند، بیابان‌ها، حتى آن بیابان‌هایى که هیچ آب و علفى نداشتند، اینها با تحمل زحمت‌هاى فراوان با شتر در آنوقت مى‌آمدند و با کاروان‌ها حرکت مى‌کردند و اوضاع جغرافیائى این ممالک را و مهمتر براى آنها، آن مواردى که مخازن، هر مخزنى یعنى طلا، مس نفت، گاز، هر چه بوده، اینها دقیقاً مطالعه کردند و نقشه‌بردارى کردند و مواردى که در این ممالک و اینکه ما مى‌دانیم در ایران داراى یک چیزى بوده است که براى آنها مفید بوده است، آنها را نقشه برداشتند، علامت گذاشته، نشانه گذاشته، یادداشت کردند و ضبط است پیش آنها. قبل از اینکه آمریکا پایش باز بشود به این ممالک، مقدم بر همه انگلیس‌ها بودند و روس‌ها بودند و بعضى ممالک دیگر. در هر صورت این ممالک ما، این ممالک شرق از قریب سیصدسال یا یک قدرى بیشتر مورد بررسى اینها و طمع اینها بوده است منتهى هر چه جلوتر آمده است، کارشناس‌هاى آنها بیشتر تخصص پیدا کرده‌اند و بیشتر آمده‌اند دراینجا، در این ممالک و تمام اینها را، آنها اطلاعاتشان از خود اهالى آن مملکت بیشتر است، اطلاع بر روحیه مثلاً ایلاتى که ما در ایران داشتیم مثل ایل بختیار، ایل قشقایى اینها و امثال