خاتمیت
 
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص

خاتمیت - مطهری، مرتضی - الصفحة ٩٧

می‌کنید و آدمهای خوبی می‌شوید ، ما هم وضعتان را عوض می‌کنیم : « ثم رددنا لکم الکرش علیهم و امددناکم باموال و بنین و جعلناکم اکثر نفیرا ». ما پشت سر این ، باز نعمتهای خودمان را به شما باز می‌گردانیم ، عددتان را زیاد می‌کنیم ، مال و قدرت و نیروهای شما را زیاد می‌کنیم : « ان احسنتم‌ احسنتم لانفسکم و ان اسأتم فلها ». بدانید که اگر نیکی بکنید به نفع‌ خودتان است چون بعد از نیکی کردن و نیک شدن ، نعمت است ، و اگر بدی‌ بکنید به خودتان بدی کرده‌اید ، زیرا بعد از بدی کردن خسارت و ذلت و نکبت است .
« فاذا جاء وعد الاخرش »تا نوبت دوم باز شما فیلتان یاد هندوستان‌ خواهد کرد و در فساد فرو خواهید رفت . « فاذا جاء وعد الاخرش لیسوؤا وجوهکم و لیدخلوا المسجد کما دخلوه اول مرش و لیتبروا ما علوا تتبیرا عسی‌ ربکم ان یرحمکم ، و ان عدتم عدنا » [١] . بار دوم می‌رسد باز شما فساد می‌کنید و باز قوم دیگری می‌آیند و بر شما مسلط می‌شوند ، شما را بیچاره و بدبخت می‌کنند . در این بار دوم هم باز اگر شما توبه بکنید و آدمهای خوبی‌ بشوید امید هست که رحمت الهی شامل حال شما بشود ،« اما و ان عدتم عدنا عمده این جمله است . این جمله است که یک سنت و قاعده قطعی و عمومی‌ را می‌رساند : « و ان عدتم عدنا » هر وقت شما به فساد برگردید ما هم به‌ مسلط کردن قومی دیگر بر شما برمی‌گردیم ، هر وقت هم شما به سوی خدا بازگشت کنید رحمت ما هم به سوی شما بازگشت می‌کند . این جمله : « و ان‌ عدتم عدنا »یعنی یک حساب کلی دائمی همیشگی . این حساب کلی فقط مال‌ بنی‌اسرائیل نیست بلکه مال همه دنیا است .
قرآن مجید راجع به تاریخ بشر و اینکه تاریخ بشر از یک سنن


[١] سوره اسراء آیات ٤ تا [٨]