خاتمیت - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٢٧
باشد ، بصیرت داشته باشد و حقه باز هم نباشد و در نظرهای خودش نار و
نزند ، اما حالا این کارشناس در خانه خودش مشروب میخورد یا فسق دیگر
مرتکب میشود به من چه ارتباطی دارد ؟ ! اما ملا و مرجع دینی چطور ؟ آیا
او فقط یک کارشناس است و فقط باید شرایط یک کارشناس را واجد باشد ،
یعنی علم و فن این کار را داشته باشد و در کار خودش هم تقلب و دروغ
نداشته باشد ، همین کافی است ؟ نه ، او اساسا از هر گناهی باید پرهیز
داشته باشد ، باید عادل باشد ، ما فوق عدالت افراد عادی . آن جملهای که
امام فرمودند : « اما من کان من الفقهاء صائنا لنفسه حافظا لدینه ،
مخالفا علی هواه ، مطیعا لامر مولاه فللعوام ان یقلدوه » [١] ، خود
مجتهدین میگویند از این جمله ، مافوق عدالت فهمیده میشود . باید آن
مجتهد و مرجع ، باید آن کسی که خودش را به تعبیر امیرالمؤمنین در ارفع
مقامات قرار داده است ، مصدر واردات است ، کسی که میخواهد فروع را بر
اصول تطبیق بکند ، مافوق عدالت را واجد باشد ، نمیگویم وحی و الهام ،
اما از حد یک عالم عادی هم باید بالاتر باشد ، یک صفا و معنویت و
نورانیتی داشته باشد که همان نورانیت مؤید او باشد و او را تأیید کند .
تنها دستگاه فکری او مجهز باشد کافی نیست ، دستگاه روحی و معنوی او هم
باید مجهز باشد .
امام صادق علیهالسلام فرمود : « انا لا نعد الفقیه منکم فقیها حتی یکون
محدثا » . به یکی از اصحاب خود فرمود : ما از شما فقیهی را فقیه
نمیشماریم مگر اینکه محدث باشد یعنی از باطنش با او صحبت شود ، خبر به
او بدهند ، یک چیزهایی به او الهام و تلقین شود . راوی تعجب کرد
[١] احتجاج طبرسی ، ج ٢ ، ص . ٢٦٣