و گفت : او یکون الفقیه محدثا ؟ ! مگر فقیه هم می‌تواند محدث باشد ؟ ! محدث بودن شأن پیغمبر و امام است . امام فرمود : « یکون مفهما ، و المفهم محدث » [١] . تفهیم به او می‌شود ، روحش باز می‌شود ، از باطن‌ یک سعه صدر و نورانیتی به او داده می‌شود ، این خودش محدث بودن است ، بله این طور باید باشند . جمله‌ها یی در هفته گذشته از امیرالمؤمنین علی‌ علیه‌السلام خواندم و عرض کردم که اگر چه کسی این خطبه را از اوصاف علماء دینی نشمرده است ولی یک تأملی که انسان به مجموع این خطبه می‌کند می‌بیند که اگر چه امیرالمؤمنین در صدر خطبه اسم عالم نبرده است ولی اساسا و کاملا این خطبه درباره علماء است . می‌فرماید : « ان من احب عباد الله‌ الیه عبدا اعانه الله علی نفسه » . از محبوبترین بندگان خدا در نزد خدا بنده‌ای است که خداوند او را بر نفس خودش اعانت کرده باشد ، یعنی او را در مخالفت با هوای نفس تأیید کرده است . اگر بخواهیم حدیثی را مؤید این قرار بدهیم ، در حدیث دارد که خداوند وقتی بخواهد بنده‌ای را بر نفس‌ خودش تأیید کند ، یک واعظ و زاجری در قلب او خلق می‌کند ، یعنی وجدانش‌ را زنده نگه می‌دارد که او را همیشه در کارهای بد سرزنش کند .
جمله‌ها خیلی زیاد است که در آن هفته خواندم و وقت اجازه نمی‌دهد که‌ همه را ترجمه کنم تا آنجا که می‌فرماید : « فزهر مصباح الهدی فی قلبه ، و اعد القری لیومه النازل به ، فقرب علی نفسه البعید ، و هون الشدید ، نظر فالبصر ، و ذکر فاستکثر . . . قد خلع سرابیل الشهوات » . یعنی چراغ‌ هدایت در قلب او نورافشانی می‌کند ، و برای روز سختی که همه در

[١] رجال کشی ، ح ٢ ، به جای منکم ، منهم ( من الشیعة ) آمده است .