بستگی داشته باشد که طرف همیشه با دلهره فکر کند آیا می‌برم یا خیر ، بیرون آورد . در حدودی که ممکن است باید پایه معاملات بر تشخیص و علم و عمد باشد . و به همین دلیل هر کاری که با شانس و بخت و تصادف وابستگی‌ داشته باشد از نظر اسلام نمی‌تواند مشروع باشد . اسلام فقط معامله و کاری را مشروع می‌داند که در روشنی بصیرت صورت گرفته باشد و تا حدود ممکن حساب‌ شده باشد ، سرنوشت آن کار به دست تصادف و قرعه کشی و غیره نباشد .
اینهاست که معامله را نزدیک به قمار می‌کند .
یکی از جهاتی که قمار حرام است اینست که امری است که به تصادف بسته‌ است ، به مجهول بسته است ، تیر به تاریکی انداختن است .
در معارف اسلامی ، پیغمبر اکرم جمله‌هائی فرموده است که این جمله‌ها با اینکه کوچک است ، برای عارف یک مفهوم عرفانی بسیار بسیار عالی دارد ، برای فیلسوف مفهوم فلسفی عالی دارد ، برای یک نفر عامی مفهوم واضح و روشن دارد ، هر طبقه‌ای جمله را که می‌شنود خیال می‌کند مخاطب فقط هموبوده‌ است ، فقط برای او مفید است . مثلا فرموده : « من عرف نفسه فقد عرف‌ ربه » [١] . آنکه خود را بشناسد خدای خود را می‌شناسد . این جمله برای‌ عارف ، برای کسی که مدعی معرفت شهودی است معنی خاصی دارد . اهل عرفان‌ و معرفت ، معرفتی را قائل هستند که نام آن را معرفت شهودی گذاشته‌اند .
راه معرفت شهودی حق ، معرفت نفس است ، چون تنها موجودی که انسان‌ معرفت حضوری به آن دارد نفس خودش است و اگر انسان بتواند نفس خود را آن طوری که هست درک بکند و بشناسد این درک و این شهود از شهود خدا منفک نیست ، درست مثل اینکه آئینه که در درجه اول آن را

[١] غرر الحکم و درر الکلم ، فصل ٧٧ حدیث . ٣٠١