خاتمیت - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٤
دوش اولی ایستاده قطعا افق بیشتری را خواهد دید . و همین طور اگر سومی بیاید و بردوش دومی سوار شود ، او باز افق بیشتری را خواهد دید . پس حساب این نیست که قد اولی بلندتر است یا دومی یا سومی ، حساب این است که دومی از دوش اولی استفاده کرده است و سومی از دوش دومی و همین طور . . . علماء اینطور هستند ، محقق اولی که در یک مسألهای تحقیق میکند ، هر چقدر هم که با نبوغ باشد همان مرد بلندقد اولی است ، در حدودی افق را میبیند ، دومی که میآید از فکر و معلومات اولی استفاده میکند و با یک نیروی بیشتری وارد کار میشود ، پس در واقع روی شانه اولی ایستاده ، چون از معلومات او استفاده کرده ، سومی از معلومات اولی و دومی ، و چهارمی از معلومات سومی و دومی و اولی ، و به همین ترتیب . در مسأله فهم و کشف حقایق قرآنی هم مطلب از همین قبیل است . این در زمینه قرآن .
استعداد پایان ناپذیر سنت
در زمینه سنت چطور ؟ آیا یک همچو پیش بینی در صدر اسلام وجود داشته یا خیر ؟ بلی همچو پیش بینیها شده و به عقیده من خود همین پیش بینیها نمونههای بزرگی از اعجاز و روشن بینی اسلامی است . در اخبار و احادیثی که شیعه و سنی روایت کردهاند ما به مضامینی برخورد میکنیم که پیغمبر اکرم مخصوصا تأکید میکند و میفرماید : جملهها و مضامینی که از من میشنوید ضبط کنید و برای بعدیها نقل بکنید ، بسا که شما که نقل میکنید به اندازه آنها نفهمید و آنها از شما بهتر بفهمند . این جمله را یادم هست در کتب شیعه ، در کافی و