کننده اختلاف باشد . از اینجا شما خودتان می‌فهمید اینجا تقدیری است و به‌ این شکل می‌شود که : همه مردم در یک زمانی امت واحد بودند ، هیچ اختلافی نبود ، بعد در آنها اختلاف پیدا شد ، و چون در آنها اختلاف پیدا شده خدا قانون و کتاب‌ برای آنها نازل کرد تا کتاب حل کننده اختلافات مردم در زندگی باشد .
برهه‌ای از زمان بر بشر گذشته است که کتاب و قانون نداشته است و احتیاجی هم به قانون نداشته است . بعد اختلاف پیدا می‌شود . اختلاف چرا ؟ عرض کردیم که در ابتدا موضوع اختلاف در میان نبود ، بعد که بشر کم کم‌ زندگیش توسعه پیدا کرد و بنا گذاشت از مزایای زندگی برای خودش استفاده‌ بکند و بگیرد ، طبیعتا بعضی قوی‌تر بودند و برخی ضعیف‌تر ، قوی ترها بیشتر گرفتند و ضعیف ترها محروم ماندند ، و قویها ضعیفها را استخدام می‌کردند .
اختلافات از اینجا پیدا شد . چون در روابط مردم که قبلا مثل یک خانواده‌ زندگی می‌کردند این اختلافات و بیگانگیها پیدا شد ، قانون عادلانه آمد میان‌ مردم ، و گفت خیر ، قوی حق ندارد حق ضعیف را بخورد ، قوی حقی دارد ، ضعیف حقی دارد ، بزرگ چنین ، کوچک چنین عدالت چنین .
یک آیه دیگر در قرآن هست : « شرع لکم من الدین ما وصی به نوحا »[١].
از این آیه معلوم می‌شود که اولین شریعت و قانون و کتابی که در دنیا نازل شده مال نوح بوده . اگر دو آیه را جمع کنید ، بعثت حضرت نوح مقارن‌ است با آن دوره‌ای که از نظر تاریخ تمدن . اختلاف سطح در زندگی افراد بشر پیدا شد ، و به عقیده امروزیها دوره‌ای که زمان

[١] سوره شوری ، آیه . ١٣