خاتمیت - مطهری، مرتضی - الصفحة ٩٧
میکنید و آدمهای خوبی میشوید ، ما هم وضعتان را عوض میکنیم : « ثم رددنا
لکم الکرش علیهم و امددناکم باموال و بنین و جعلناکم اکثر نفیرا ». ما
پشت سر این ، باز نعمتهای خودمان را به شما باز میگردانیم ، عددتان را
زیاد میکنیم ، مال و قدرت و نیروهای شما را زیاد میکنیم : « ان احسنتم
احسنتم لانفسکم و ان اسأتم فلها ». بدانید که اگر نیکی بکنید به نفع
خودتان است چون بعد از نیکی کردن و نیک شدن ، نعمت است ، و اگر بدی
بکنید به خودتان بدی کردهاید ، زیرا بعد از بدی کردن خسارت و ذلت و
نکبت است .
« فاذا جاء وعد الاخرش »تا نوبت دوم باز شما فیلتان یاد هندوستان
خواهد کرد و در فساد فرو خواهید رفت . « فاذا جاء وعد الاخرش لیسوؤا
وجوهکم و لیدخلوا المسجد کما دخلوه اول مرش و لیتبروا ما علوا تتبیرا عسی
ربکم ان یرحمکم ، و ان عدتم عدنا » [١] . بار دوم میرسد باز شما فساد
میکنید و باز قوم دیگری میآیند و بر شما مسلط میشوند ، شما را بیچاره و
بدبخت میکنند . در این بار دوم هم باز اگر شما توبه بکنید و آدمهای خوبی
بشوید امید هست که رحمت الهی شامل حال شما بشود ،« اما و ان عدتم عدنا
عمده این جمله است . این جمله است که یک سنت و قاعده قطعی و عمومی
را میرساند : « و ان عدتم عدنا » هر وقت شما به فساد برگردید ما هم به
مسلط کردن قومی دیگر بر شما برمیگردیم ، هر وقت هم شما به سوی خدا
بازگشت کنید رحمت ما هم به سوی شما بازگشت میکند . این جمله : « و ان
عدتم عدنا »یعنی یک حساب کلی دائمی همیشگی . این حساب کلی فقط مال
بنیاسرائیل نیست بلکه مال همه دنیا است .
قرآن مجید راجع به تاریخ بشر و اینکه تاریخ بشر از یک سنن
[١] سوره اسراء آیات ٤ تا [٨]