می‌گوید در هیچ موضوع و مسأله‌ای اساس قضاوت شما نباید ظن و گمان و پندار باشد . ریشه خرافات را از همین جا می‌کند . هر مطلبی را که به آن یقین‌ کردید و از نظر علمی برای شما ثابت و مسلم و قطعی بود بپذیرید ، و هر چیزی که پای حدس و خیال و گمان و شاید در آن بود ، روی آن اساسا تکیه‌ نکنید . از اصول اسلام این است که میدان زندگی و کار را میدان عمل و عبادت‌ قرار داده است ، عمل برای انسان عبادت است و بیکاری برای انسان گناه‌ است ، بیکارگی و تنبلی گناه است ، کل بر غیر بودن گناه است . اینها حقایقی است برای بشر که تا ابدالاباد هم قابل نسخ شدن و اینکه قانون‌ دیگری بیاید و جانشین آن بشود نیست . و همچنین دستور تعاون ، اجتماع و امثال اینها را می‌دهد ، که خیال می‌کنم ضرورت ندارد این چیزها را توسعه و توضیح بدهیم ، ما باید مثالهائی ذکر کنیم که احیانا این مثالها برای مردم‌ ایجاد شبهه می‌کند .

مسئله ازدیاد نفوس

یکی از موضوعاتی که در اروپا سر و صدا راه انداخته است و به همین جهت‌ گفته‌اند دین به طور مطلق ( نمی‌گویند کلیسا ) پایبند زندگی است و با مقتضیات و شرایط زمان تطبیق نمی‌کند ، مسأله ازدیاد نفوس است . این‌ مسأله یکی دو قرن است که برای بشر مطرح است . ازدیاد نفوس از یک حد معینی را برای بشریت خطر می‌شمارند . حساب کرده‌اند که اگر جمعیت بشر روی زمین به فلان مقدار برسد قحطی اجباری در میان افراد بشر پیدا خواهد شد و افراد بشر خودشان یکدیگر را خواهند خورد . البته این مسأله به شکل‌ دیگری در میان قدما هم مطرح بوده است . قدمای فلاسفه که روی