همیشه رابطه‌ای میان هدایت غریزی و الهامی و هدایت عقلی و عقلانی موجود است . به هر اندازه که موجود زنده از لحاظ رشد و بلوغ علمی و عقلانی‌ ضعیف است خداوند از طریق الهامات فطری و غریزی او را هدایت می‌کند ، و به هر اندازه که در این ناحیه نیرو و قدرت پیدا می‌کند در آن ناحیه ضعیف‌ می‌شود زیرا نیازش سلب می‌گردد . در حیوانات ، هر اندازه که حیوان پست‌ تر است یعنی شعور حسی و وهمی و خیالی تا برسد به شعور فکری در او کمتر است الهامات غریزی او بیشتر است . مثلا حشرات که در یک درجه پست تری‌ هستند الهامات غریزی آنها از هر حیوان دیگر بیشتر است . یک مگس یا یک مورچه یا یک عنکبوت یا زنبور ، الهامات غریزی که دارد ، حیوانات‌ عالی مانند فیل یا اسب یا میمون ندارند ، زیرا این حیوانات تکامل‌ یافته‌اند و از راه حس و وهم و خیال و هوش خود می‌توانند زندگی خود را اداره کنند ، مستغنی از الهام و غریزه‌اند ، و غریزه الهامی در آنها خیلی‌ کم است . انسان که از همه حیوانات از لحاظ هوش غنی‌تر و قوی‌تر است از نظر غریزه و الهامات غریزی از همه ضعیف‌تر است . پیغمبرانی که در ادوار گذشته بوده‌اند ، در ادواری بوده‌اند که عقل و علم‌ بشر قادر نبوده است که مبلغ شریعت باشد ، یعنی واقعا بشرهای چند هزار سال پیش قدرتشان به اینجا نرسیده بود که عده‌ای بیایند دور هم جمع شوند و بنشینند و در مسائل مربوط به شریعت خودشان