قرنی نیست و قرنی نبوده است که در آن قرن دهها بلکه صدها تفسیر درباره این کتاب کریم نوشته نشود . تازه این غیر از موضوعات خصوصی‌ئی‌ است که از این کتاب در کتابهای غیر تفسیری همیشه مورد تتبع و مطالعه و تحقیق بوده است . به هر جهت ، شما اگر فقه را مطالعه کنید ، در سراسر فقه قسمتی از آیات قرآنی را می‌بینید ، اگر اخلاق را مطالعه بفرمائید ، اینهمه کتابهای اخلاقی که نوشته شده است ، در خلال این کتابها آیات قرآنی‌ را می‌بینید که مورد استناد و استشهاد واقع شده است ، حکمت الهی را اگر ملاحظه کنید می‌بینید که از صدر اسلام هر چه که گذشته است دوره به دوره‌ قرآن نفوذ بیشتری در حکمت الهی داشته است ، یعنی بیشتر برای خود جا باز کرده است ، که اینهم خودش تاریخچه‌ای دارد ، کلام به جای خودش ، عرفان‌ به جای خودش ، حتی شعر و ادب نیز قرن به قرن بیشتر تحت تأثیر و نفوذ اسلام قرار گرفته است . قسمتی از مضامین شعر و ادب عربی و فارسی را قرآن تشکیل داده . یکی از اساتید فعلی ادب فارسی ایران در یک کتابی که نوشته است می‌گوید : وقتی‌ که شما تاریخ ادب فارسی را مطالعه می‌کنید می‌بینید در ابتدا از تعالیم و دستورها و اخلاقیات قرآن چیزی پیدا نمی‌کنید و هر چه که زمان بیشتری گذشته‌ است نفوذ قرآن بر ادب فارسی ( تا چه رسد به ادب عربی ) بیشتر شده است‌ . مثلا شما رودکی را که در اوائل قرن چهارم است در نظر بگیرید ، و سعدی‌ که در قرن هفتم بوده است ( تا چه رسد به کسانی که در قرون بعد بوده‌اند مثل جامی و هاتف اصفهانی ) ، می‌بینید نفوذ قرآن [ در آثار ] سعدی بیش‌ از رودکی است و به طور کلی هر چه زمان می‌گذرد بر نفوذ