خاتمیت
 
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص

خاتمیت - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٧٠

معامله برای طرفین مشخص باشد یعنی خریدار باید قبلا برایش تعریف شده‌ باشد ( یا در دیدنیها دیده باشد ) توصیف شده باشد و از هر جهت بداند که‌ چه چیزی می‌خرد و آنچه می‌خرد دارای چه اوصاف و چه خصوصیاتی است ، جاهلانه‌ و کور کورانه قدم بر ندارد و معامله از نوع تیر به تاریکی انداختن نباشد ، فروشنده نیز ثمنی که می‌گیرد ، آن ثمن باید برای او تعریف و توصیف شده‌ و یا مشهود و دیده شده باشد و معامله از قبیل تیر به تاریکی انداختن‌ نباشد . در میان اعراب جاهلیت مرسوم بوده که معمولا به معاملات شکل‌ شانس و قمار می‌داده‌اند ، مثلا شخصی از میان یک گله گوسفند که قهرا با یکدیگر متفاوت بودند یکی را می‌خرید ولی نه یک گوسفند معین ، بلکه به‌ این طرز که مثلا از میان صد گوسفند که ممکن بود در میان آنها گوسفند پنج‌ درهمی و گوسفند ده درهمی و گوسفند پانزده درهمی باشد ، یکی را می‌خرید به‌ ده درهم و بعد ، از دور می‌ایستاد و سنگی پرتاب می‌کرد به طرف گوسفندان ، آن سنگ به هر یک از گوسفندان که اصابت می‌کرد ، همان گوسفند به ده درهم‌ مال او بود ، ممکن بود آن گوسفند احیانا یک گوسفند پانزده درهمی باشد ، و ممکن بود یک گوسفند پنج درهمی یا کمتر یا بیشتر باشد ، بستگی داشت به‌ تصادف ، موضوع معامله از اول برای طرفین مشخص و محدود نبود ، موفقیت‌ در معامله به خبرویت بستگی نداشت ، سرنوشت معامله را تصادف تعیین‌ می‌کرد ، تیر به تاریکی انداختن بود . پیغمبر اکرم این نوع معامله را که‌ به [ ( بیع حصاش ) ] یعنی معامله سنگریزه معروف بود و یک سلسله معاملات‌ دیگر از این قبیل را ممنوع کرد و به طور کلی دستور داد که در معاملات‌ نباید [ ( غرر ) ] وجود داشته باشد ، و این خود اصلی شد که در سراسر ابواب مکاسب مورد استفاده فقهاء قرار می‌گیرد . پیغمبر اکرم با یک جمله ، معاملات را از شکل اینکه به شانس