خاتمیت
 
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص

خاتمیت - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٧

شامل این فقه است و هم شامل سایر مطالب اسلامی . [ ( فقه ) ] یعنی فهم‌ عمیق . در اینجا مقصود رسول خدا از کلمه فقه جمله‌ای است که احتیاج به‌ فهم عمیق دارد : « رب حامل فقه غیر فقیه » یعنی چه بسیارند بردارندگان و حمل کنندگان یک جمله عمیق ، در حالی که خود آنها دارای فهم عمیق نیستند و قدرت این که آن را درک کنند و معنی و مقصود و عمقش را بفهمند ندارند . پس این جمله برای آنها سودی ندارد . آنها فقط وسیله انتقال به دیگران‌ که صلاحیت بیشتری دارند هستند : « و رب حامل فقه الی من هو افقه منه » .
بسا کسی یک جمله پرمعنائی را حفظ کند و حمل کند و ببرد تحویل یک نفر دیگر بدهد که او از خود این فرد بهتر بفهمد . می‌بینید این قسمت در دنبال‌ آن قسمت اول است که فرمود : « نضر الله عبدا سمع مقالتی فوعاها و بلغها من لم یسمعها » خدا خرم گرداند کسی را که سخن مرا بشنود و آن را ضبط و حفظ کند و برساند به کسی که نشنیده است . به دنبال آن می‌فرماید : بسا حامل فقهی که فقیه نیست و بسا حامل فقهی که آن را منتقل می‌کند به کسی که‌ از خودش فقیه‌تر و لایق‌تر و داناتر است .
باز از کلمات رسول اکرم است : « اعطیت جوامع الکلم » [١] . به من‌ سخنان جامع اعطاء شده است . می‌خواهد بیان کند که یکی از موهبتهای بزرگی‌ که از طرف پروردگار به من اعطاء شده است کلمات جامع است . کلمات‌ جامعه یعنی چه ؟ یعنی می‌توانم یک جمله بگویم بجای صد جمله ، یک جمله‌ بگویم بجای هزار جمله ، یک جمله بگویم به صورت یک قانون و یک اصل کلی‌ که هر چه بخواهند این جمله سعه و گسترش داشته باشد، قابلیت داشته باشد.
جمله‌ها می‌توانم بگویم که در عین اختصار و کوتاهی


[١] بحار الانوار ، جلد ششم ، چاپ سربی تهران ، ص ٢٢٩ به نقل از امالی‌ صدوق .