در دو هزار سال پیش و دو هزار و پانصد سال پیش بشر آنقدر احساس نمی‌کرد که در طبیعت شناسی جاهل است که امروز با اینهمه پیشرفت علوم احساس‌ می‌کند . حکما و فلاسفه دو هزار و پانصد سال پیش با جزم و قاطعیت بیشتری‌ درباره موجودات و حقایق موجودات این عالم اظهار نظر می‌کردند . دانشمندان امروز خیلی بیشتر از دانشمند چند هزار سال پیش ، خودش را در مقابل طبیعت ، جاهل و نادان می‌داند . قبلا نقل کردم که اینشتین در مقدمه کتاب [ ( خلاصه فلسفه نسبیت ) ] می‌گوید : [ ( شاید بتوان گفت که بشر بعد از تلاشهای چند هزار ساله ، الفبای قرائت کتاب طبیعت را کشف کرده است ، تازه فهمیده است که این‌ کتاب با چه الفبائی نوشته شده است ) ] . بچه‌ای که تازه الفبا را آموخته‌ است چقدر کتاب خوانده است ؟ او که هنوز چیزی نمی‌داند و نمی‌فهمد که در کتاب چه مطلب و موضوعی هست ، تازه الفبا را یاد گرفته که بعدها سوادش‌ را پیدا کند و کتابخوان بشود . بله چیزی که مخلوق خدا است تعجبی ندارد که بشر در قرائت آن تا این مقدار ناتوان باشد . نمی‌گویم هیچگاه نمی‌تواند هیچ چیز از آن را بخواند ، ولی تدریجا قسمتی از آن را خواهد خواند . کتاب آسمانی قرآن که معجزه علمی خاتم الانبیاء است این تفاوت را با همه کتابهای آسمانی دارد که ضمنا اعجاز آورنده خودش است ، به این معنی‌ که هر پیغمبری که آمده است اعجازش کتاب آسمانیش نبوده است ، معجزه‌اش یک چیز بوده است و کتاب آسمانیش چیز دیگر . تنها خاتم‌ الانبیاء بوده که کتاب آسمانیش در عین اینکه کتاب آسمانی او است معجزه‌ او هم هست . راز آن هم آشکار است : چون دین او باید باقی بماند معجزه‌ او هم باید باقی بماند . اینکه سنگریزه‌ای تسبیح کرد ، عصائی