سال باز برمی‌گردد به همان حرف اول خودش ، ولی در یک سطح عالیتری رو به‌ پیش است . این راجع به حقایق طبیعی .
راجع به قرآن چطور ؟ آیا حقایق قرآن همان چیزهائی است که نوابغ مفسرین‌ هزار سال پیش گفته‌اند ؟ همان است که در تبیان شیخ طوسی و مجمع البیان‌ طبرسی و تفسیر کشاف زمخشری و تفسیر کبیر امام فخر رازی آمده است ؟ یا خیر ، خالق و واضع و مدون قرآن همان خالق و واضع و مدون طبیعت است ، همانطور که طبیعت متشابهات و محکمات دارد و تدریجا باید معماها و مشکلاتش حل شود و تدریجا بشر باید خود را با حقایق طبیعت آشنا کند ، قرآن هم از این قبیل است .
پس رکن چهارم مسأله خاتمیت ، فیاضیت و پایان ناپذیری زمینه اجتهاد و استنباط است ، جوشانی و تمام ناشدنی آن است ، چیزی است که [ به موجب‌ آن ] هر زمان تازه است .

فیاضیت قرآن از دیدگاه احادیث

در حدیث است که از امام صادق علیه‌السلام پرسیدند : « ما بال القرآن لا یزید بالنشر و الدراسة الا غضاضة » ؟ یعنی چرا قرآن هر چه بیشتر خوانده و تدبر می‌شود بر طراوت و تازگی آن افزوده می‌شود ؟ فرمود : « لانه لم ینزل‌ لزمان دون زمان و لا لناس دون ناس ، و لذلک ففی کل زمان جدید و عند کل‌ ناس غض » [١] . یعنی از آن جهت است که قرآن برای یک زمان معین و برای مردم معین نازل نشده است ، برای همه زمانها و همه مردم است . از این جهت در هر زمانی نو است و نزد هر مردمی تازه است .

[١] عیون اخبار الرضا ، چاپ سنگی ، ص . ٢٣٩