وَ ما مُحَمَّدٌ إِلاّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أ فَإنْ ماتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلى أَعْقابِكُمْ وَ مَن يَنقَلِبْ عَلى عَقِبَيْهِ فَلَن يَضُرَّ اللّه َ شَيْئا وَ سَيَجْزِي اللّه ُ الشَّاكِرِينَ» . [١]

الحديث :

٧٢٩٦.رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : فإذا مِتُّ فأنا فَرَطُكُم و مَوعِدُكم الحَوضَ ... فأقولُ: يا رَبِّ اُمَّتي! فيقالُ : إنّك لا تَدرِي ما أحدَثُوا بَعدَكَ مُرتَدِّينَ على أعقابِهِم . [٢]

٧٢٩٧.عنه صلى الله عليه و آله : إنّي عَلَى الحَوضِ أنتَظِرُ مَن يَرِدُ عَلَيَّ مِنكم ، فَوَ اللّه ِ ! لَيُقتَطَعَنَّ دُونِي رجالٌ ، فَلَأقُولَنَّ : أي رَبِّ ، مِنّي و مِن اُمَّتي ، فيقولُ: إنّكَ لا تَدرِي ما عَمِلُوا بَعدَك ، ما زالوا يَرجِعونَ على أعقابِهِم . [٣]

٧٢٩٨.الإمامُ عليٌّ عليه السلام : إذا قَبَضَ اللّه ُ رسولَهُ صلى الله عليه و آله ، رَجَعَ قومٌ على الأعقابِ ، و غالَتهُمُ السُّبُلُ ، و اتَّكَلُوا على الوَلاَئجِ . [٤]

١٤٧٣

ارتداد و وا پس گرايى

قرآن :

«جز اين نيست كه محمّد پيامبرى است كه پيش از او نيز پيامبرانى ديگر بوده اند . آيا اگر بميرد يا كشته شود شما به آيين پيشين خود باز مى گرديد؟ هر كس كه باز گردد هيچ زيانى به خدا نخواهد رسانيد. خدا سپاس گزاران را پاداش خواهد داد».

حديث :

٧٢٩٦.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : پس آنگاه كه بميرم، من پيشاهنگ شما خواهم بود و وعده گاه شما [با من بر سر ]حوض [كوثر ]باشد... پس، مى گويم : پروردگارا ! اينها امّت من هستند! در جوابم گفته شود : تو كه نمى دانى بعد از تو چه كارها كردند و به قهقرا (آيين پيشين خود) برگشتند .

٧٢٩٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : من در كنار حوض، منتظر كسانى از شما هستم كه نزد من آيند . به خدا سوگند ، مردانى از برابر من مى گذرند و من مى گويم : پروردگار من! اينها از من و امّت من هستند . خداوند مى فرمايد : تو كه نمى دانى كه پس از تو چه كردند ؛ آنها پيوسته به عقب (آيين گذشته خود) بر مى گشتند .

٧٢٩٨.امام على عليه السلام : پس از آن كه خداوند جان رسولش صلى الله عليه و آله را گرفت ، گروهى به عقب برگشتند و راههاى ناهموار ، آنان را به هلاكت افكند و بر افكار نادرست تكيه كردند .

[١] آل عمران : ١٤٤ .[٢] كنز العمّال : ٣١١١٣ .[٣] صحيح مسلم : ٤ / ١٧٩٤ / ٢٨ .[٤] نهج البلاغة: الخطبة١٥٠.