«قُلْ لِمَنْ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ قُلْ لِلّهِ كتَبَ عَلى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ لَيَجْمَعَنَّكُمْ إِلى يَوْمِ الْقِيَامَةِ لاَ رَيْبَ فِيهِ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنفُسَهُمْ فَهُمْ لاَ يُؤْمِنُونَ» . [١]

الحديث :

٧١٩٩.رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : ما خَلَقَ اللّه ُ مِن شيءٍ إلاّ و قد خَلَقَ لَهُ ما يَغلِبُهُ ، و خَلَقَ رَحمَتَهُ تَغلِبُ غَضَبَهُ . [٢]

٧٢٠٠.الإمامُ الباقرُ عليه السلام : إنَّ اللّه َ تباركَ و تعالى الحليمُ العليمُ إنّما غَضَبُهُ على مَن لم يَقبَلْ مِنهُ رِضاهُ ، و إنّما يَمنَعُ مَن لَم يَقبَلْ مِنهُ عَطاهُ ، و إنّما يُضِلُّ مَن لَم يَقبَلْ مِنهُ هُداهُ ... كَتَبَ على نَفسِهِ الرحمَةَ ، فَسَبَقَتْ قَبلَ الغَضَبِ فَتَمَّتْ صِدقا و عَدلاً . [٣]

١٤٥٨

موجِباتُ الرَّحمَةِ

الكتاب :

وَ لاَ تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ بَعْدَ إِصْلاَحِهَا وَ ادْعُوهُ خَوْفا وَ طَمَعا إِنَّ رَحْمَتَ اللّه ِ قَرِيبٌ مِّنَ الْمُحْسِنِينَ» . [٤]

فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا بِاللّه ِ وَ اعْتَصَمُوا بِهِ فَسَيُدْخِلُهُمْ فِي رَحمَةٍ مِنْهُ وَ فَضْلٍ وَ يَهْدِيهِمْ إِلَيْهِ صِرَاطا مُّسْتَقِيما» . [٥]

«بگو : از آنِ كيست آنچه در آسمانها و زمين است؟ بگو : از آنِ خداست . بخشايش را بر خود مقرّر داشته ، همه شما را در روز قيامت ـ كه در آن ترديدى نيست ـ گرد مى آورد . آنان كه به زيان خويش كار كرده اند ايمان نمى آورند» .

حديث :

٧١٩٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خداوند هيچ پديده اى نيافريد، مگر آن كه پديده اى چيره شونده بر آن نيز خلق كرد . رحمت خويش را نيز بيافريد كه بر غضبش چيره شود .

٧٢٠٠.امام باقر عليه السلام : همانا خداوند تبارك و تعالى بردبار و داناست . خشمش ، در حقيقت ، بر كسى است كه خشنودى او را پذيرا نباشد و از كسى دريغ مى دارد كه پذيراى عطاى او نباشد و كسى را گمراه مى كند كه هدايت او را نپذيرد . . . خداوند رحمت را بر خود واجب كرده است ؛ پس رحمتِ او بر غضبش پيشى گرفت و به راستى و عدالت به پايان رسيد .

١٤٥٨

موجبات رحمت

قرآن :

«و در زمين پس از آن كه به صلاح آمده است ، فساد مكنيد . و خدا را از روى بيم و اميد بخوانيد ؛ زيرا كه رحمت خدا به نيكوكاران نزديك است» .

«اما آنان را كه به خدا ايمان آورده اند و به او توسل جسته اند در فضل و رحمت خويش در آورد و به راهى راست هدايت كند» .

[١] الأنعام : ١٢ .[٢] كنز العمّال : ١٠٣٩٠ .[٣] الكافي : ٨/٥٢/١٦ .[٤] الأعراف : ٥٦ .[٥] النساء : ١٧٥ .