ميزان الحكمه - المحمدي الري شهري، الشيخ محمد - الصفحة ٢٢

١٢٠٢

التَّقَدُّمُ فِي الدُّعاءِ

الكتاب :

وَ إذا مَسَّ الاْءنْسانَ ضُرٌّ دَعا رَبَّهُ مُنِيبَاً إلَيْهِ ثُمّ إذا خَوَّلَهُ نِعْمَةً مِنهُ نَسِيَ ما كانَ يَدعُوا إلَيهِ مِن قَبلُ وَ جَعَلَ للّه ِِ أندَادا لِيُضِلَّ عَن سَبِيلِهِ قُل تَمَتَّعْ بِكُفْرِكَ قَلِيلاً إنَّكَ مِنْ أصْحَابِ النَّارِ» . [١]

وَ إذا مَسَّ الاِْنْسانَ الضُّرُّ دَعانا لِجَنْبِهِ أوْ قاعِدا أوْ قائِما فَلَمّا كَشَفْنا عَنهُ ضُرَّهُ مَرَّ كَأنْ لَم يَدعُنا إلى ضُرٍّ مَسَّهُ كَذلِكَ زُيِّنَ لِلْمُسرِفِينَ ما كَانُوا يَعْمَلُونَ» . [٢]

أمَّنْ يُجِيبُ الْمُضطَرَّ إذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوءَ وَ يَجْعَلُكُم خُلَفَاءَ الْأَرْضِ أ إِلهٌ مَّعَ اللّه ِ قَلِيلاً ما تَذَكَّرُونَ» . [٣]

(انظر) الزمر: ٤٩ ، يونس: ٢٢ ، العنكبوت: ٦٥ ، الروم: ٣٣ ، لقمان: ٣٢ ، الأنعام: ٤٠ و ٤١ و ٦٣ ، الإسراء: ٦٧ .

الحديث :

٥٧٨٣.رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : تَعَرَّفْ إلَى اللّه ِ فِي الرَّخاءِ يَعرِفْكَ فِي الشِّدَّةِ . [٤]

٥٧٨٤.عنه صلى الله عليه و آله : إذا ذَكَرَ العبدُ رَبَّهُ في الرَّخاءِ أنْجاهُ اللّه ُ مِن البلاءِ . [٥]

٥٧٨٥.الإمامُ زينُ العابدينَ عليه السلام ـ في مُناجاتِهِ ـ: لا تَجعَلْني مِمَّن يُبطِرُهُ الرَّخاءُ و يَصرَعُهُ البلاءُ ، فلا يَدعُوَكَ إلاّ عِندَ حُلولِ نازِلَةٍ ، و لا يَذكُرَكَ إلاّ عِندَ وُقوعِ جائحَةٍ ، فَيصرَعُ لَكَ خَدَّهُ ، و تُرفَعُ بالمَسألَةِ إلَيكَ يَدُهُ . [٦]

١٢٠٢

پيشدستى در دعا

قرآن :

«چون به آدمى گزندى رسد به پروردگارش روى مى آورد و او را مى خواند . آن گاه چون به او نعمتى بخشد همه آن دعاها را كه پيش از اين كرده بود از ياد مى برد و براى خدا همتايانى قرار مى دهد تا مردم را از طريق او گمراه كند . بگو : اندكى از كفرت بهره مند شو ، كه تو از دوزخيانى» .

«چون به آدمى گزندى رسد ، [در همه حال] ما را به دعا مى خواند، چه بر پهلو خفته باشد و چه نشسته يا ايستاده و چون آن گزند را از او دور سازيم ، چنان مى گذرد كه گويى ما را براى دفع آن گزندى كه به او رسيده بود هرگز نخوانده است . اعمال اسرافكاران اينچنين در نظرشان آراسته شده است» .

«يا آن كه درمانده را چون بخواندش پاسخ مى دهد و گرفتارى را او دور مى كند و شما را در زمين، جانشين پيشينيان مى سازد . آيا معبودى همراه خدا هست؟ چه اندك پند مى گيريد» .

حديث :

٥٧٨٣.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هنگام آسايش، خود را به خدا بشناسان تا هنگام گرفتارى و سختى، تو را بشناسد .

٥٧٨٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هرگاه بنده در روزگار خوشى به ياد پروردگارش باشد ، خداوند او را از بلا مى رهاند .

٥٧٨٥.امام زين العابدين عليه السلام ـ در مناجات خويش ـگفت : مرا از آنان قرار مده كه خوشى، سرمستشان مى كند و بلا و گرفتارى، از پايشان در مى آورد . اينان فقط زمانى تو را مى خوانند كه گرفتار شوند و تنها هنگامى به ياد تو مى افتند كه به مصيبتى سخت دچار گردند ؛ در اين هنگام در برابر تو به خاك مى افتند و دست خواهش به سويت دراز مى كنند .