بهره‌گيرى مناسب از اين فرصت آنان را وا مى‌داشت تا تشكيلات نهاد روحانيت و حوزه‌هاى علميه را، كه بر اثر سياست روحانى زدايى رضا شاه بسيار ضعيف شده بود، بازسازى كنند، سنتها و نمادهاى شيعه را جانى ديگر ببخشند، فعاليتهاى مذهبى، سخنرانيها، عزادارى‌ها، گراميداشت اعياد و وفيات بزرگان دين را از سرگيرند و در جهت مخالف سياست سكولار رژيم پهلوى به تدريج دين را به صحنه اجتماع و سياست برگردانند.
برگزيدن راهبرد احياى دين در جامعه از سوى نيروهاى مذهبى در اين دوران، نيازمند راهكارهايى بود كه بخشى از آن به سازماندهى مجدد تشكيلات حوزه‌هاى علميه بر مى‌گشت و بخش ديگر آن نيازمند احزاب، گروهها و انجمنها بود.
در مسير اين راهبرد، نهاد روحانيت و تشكلهاى اسلامى در چند محور اساسى مبارزات خود را آغاز كردند:
اول. مبارزه با انحرافات فكرى و عملى بر جاى مانده از اقدامات ضد دينى دولت رضا شاه؛ از جمله نفى تفكر سكولار با ورود به حوزه سياست و مبارزه براى احياى حجاب، بازگشت موقوفات به واقف شرعى، تلاش براى تعطيلى مجالس و مدارس مختلط زن و مرد، احياى امر به معروف و نهى از منكر و مانند آن.
دوم. مبارزه با افراد، افكار و مكاتب انحرافى. درباره مبارزه با افكار نادرست و افراد منحرف به احمد كسروى، شريعت سنگلجى و على اكبر حكمى زاده بايد اشاره كرد. كسروى با شبهه افكنى و استهزاء ارزش‌هاى دينى و شيعى، اسلام را ناسازگار با عصر حاضر معرفى مى‌كرد و ضمن توهين به پيامبر (ص) و امام صادق (ع) كتابهاى دينى را مى‌سوزاند. او حتى ادعاى پيامبرى كرد، از لزوم تأسيس دينى جديد سخن گفت و سرانجام توسط فدائيان اسلام به رهبرى‌