اسلامى نقش داشتند كه شرح فعاليت آنها تحقيقات گسترده‌اى مى‌طلبد. از اين رو مؤلف كتاب حاضر اعتراف مى‌كند آن سان كه شايسته است، حق مطلب را ادا نكرده است.
٤- ٤- ١. تشكل‌هاى اسلامى عصر جمهورى اسلامى‌ در عصر جمهورى اسلامى نهاد روحانيت، جامعه مدرسين، جامعه روحانيت مبارز، جمعيت مؤتلفه اسلامى، گروه مهدى هاشمى و انجمن حجتيه كه از پيش از انقلاب فعال بودند، همچنان كما بيش به استمرار حركت خود پرداختند. اما در فواصل زمانى مختلف گروه‌هاى ديگرى نيز پديد آمدند كه اينك آنها را به اختصار معرفى مى‌كنيم.
در سال‌هاى ١٣٥٧- ١٣٦٧ ش. جريان حزب الله و خط امام، سازمان مجاهدين انقلاب اسلامى، حزب جمهورى اسلامى و مجمع روحانيون مبارز- از گروه‌هاى عمده جريان اسلامى- پا به عرصه وجود نهادند.
جريان انقلابى حزب اللّه‌ حزب الله جريانى متشكل از نيروهاى مردمى و جوانان مؤمن و انقلابى بود كه به صورت خودجوش بر اساس هدايت‌هاى قرآنى و رهنمودهاى امام خمينى شكل گرفت. اين جريان هر چند تشكيلات و مرامنامه نداشت امّا در صحنه‌هاى مورد نياز انقلاب اسلامى قبل و بعد از پيروزى انقلاب حضورى فداكارانه داشت.
امام خمينى در سال ١٣٥٧ جهت مقابله با فعاليت‌هاى ضد اسلامى حزب رستاخيز پيشنهاد تشكيل حزب الله را مطرح نمود «١» و پس از پيروزى انقلاب نيز