تصميم گيرندگان اصلى اين تشكل، شهيد صادق امانى، شهيد محمد صادق اسلامى و حبيب اللَّه عسكر اولادى بودند. هيئت‌هاى مؤتلفه از يك شاخه نظامى نيز برخوردار بود كه شهيد سيدعلى اندرزگو از اعضاى آن محسوب مى‌شد.
از جمله اقدامات اساسى مؤتلفه ترور حسنعلى منصور نخست وزير وقت، پس از تبعيد امام خمينى (ره) به تركيه در سال ١٣٤٣ بود در نتيجه اين اقدام محمد بخارايى، رضا صفار هرندى، مرتضى نيك نژاد و صادق امانى دستگير و در خرداد ١٣٤٤ به شهادت رسيدند. شمار ديگر از اعضاى مؤتلفه نيز دستگير و به زندان محكوم شدند. از جمله اين افراد عسكر اولادى، شهيد مهدى عراقى و انوارى بودند كه نفر آخر به ١٥ سال زندان محكوم شد.» جهت دادن سياسى به فعاليتهاى هي جريان شناسى سياسى معاصر ايران ١١١ جامعه روحانيت مبارز ص : ١١٠ ئتهاى مساجد، توزيع اعلاميه‌هاى امام خمينى (ره)، شركت فعال در راهپيماييهاى ضد رژيم، توزيع نشريات مذهبى در بين مردم از جمله اقدامات مؤتلفه قبل از پيروزى انقلاب اسلامى بود. آنان هم اكنون تحت عنوان «حزب مؤتلفه اسلامى» همسو با روحانيت مبارز و با پيروى از ولايت فقيه مشغول فعاليت سياسى در نظام جمهورى اسلامى‌اند.
انجمنهاى اسلامى‌ توجه به مسائل سياسى و مذهبى تنها در بين اقشار روحانى و بازارى رايج نبود؛ بلكه در طول سالهاى ١٣٤٠ تا پيروزى انقلاب اسلامى، جوانان دانشگاهى و حتى دبيرستانى نيز داراى گرايشهاى سياسى و مذهبى بودند. افزون بر دانشجويان و دانش‌آموزان، معلمان و مهندسان و پزشكان نيز در اين عرصه فعال بودند. آنان با تشكيل انجمن‌هاى اسلامى به فعاليتهاى دينى و سياسى‌