درون نهاد روحانيت- كه توضيح آن خواهد آمد- به آنان پيوستند و اكثريت روحانيان به مقابله با رژيم پهلوى برخاستند.
جريان‌هاى درون نهاد روحانيت‌ ١. روحانيت وابسته به حكومت پهلوى‌ اين گروه از روحانيان كه در اقليت بودند و در بين مردم جايگاهى نداشتند، به شدت با نهضت امام خمينى (ره) و جنبش سياسى روحانيت مخالف بودند. آنان از محمدرضا پهلوى به عنوان تنها پادشاه شيعه حمايت مى‌كردند و دعاگوى رژيم بودند و برخى از آنان با دربار و سازمان امنيت رژيم (ساواك) رابطه داشتند.
افراد برجسته در بين آنان معمولًا به استقبال و بدرقه شاه در سفرها مى‌رفتند.
امام خمينى (ره) به شدت با روحانيان دربارى يا وعاظ السلاطين مخالفت مى‌كرد و خواستار طرد و رسوايى آنها بود. «١» دليل وابستگى بخشى از اين روحانيان و بالتبع مخالفت با نهضت امام خمينى (ره)، منافع مادى و دنيايى آنان بود؛ از قبيل اشتغال به كار در دفاتر طلاق و ازدواج و ادارات اوقاف كه زير نظر دولت اداره مى‌شدند.
٢. روحانيت انقلابى‌ اين گروه از روحانيان كه در رأس آنان امام خمينى (ره) جاى داشت. سقوط رژيم پهلوى و ايجاد حكومت اسلامى را هدف گرفته بودند.
آنان برخلاف تبليغات سكولار رژيم پهلوى دخالت در سياست را تكليفى دينى مى‌دانستند و خود را براى همه نوع مقابله با رژيم و تحمل زندان، شكنجه و شهادت آماده كرده بودند. شخصتيهاى برجسته اين جريان در نهضت امام خمينى (ره)، تشكّل يافتند و جامعه روحانيت مبارز را پديد آوردند.
جريان شناسى سياسى معاصر ايران ١٠٠ تشكل‌هاى اسلامى خارج از حوزه‌هاى علميه ص : ٩٨