جريان شناسى سياسى معاصر ايران - مظفری، آیت - الصفحة ٦٢
آيت اللَّه نگذشته بود كه شاه ناچار به عقب نشينى شد. راديو استعفاى قوام را اعلام كرد و دكتر مصدق به همت نيروهاى مذهبى به رهبرى آيت اللَّه كاشانى دوباره به دولت بازگشت. «١» متأسفانه دكتر مصدق و نيروهاى ملى توانايى بهرهبردارى از اين قدرت بالاى مذهبى و پشتوانه ملى را نداشتند و به دليل اختلاف فكرى و خودرأيى تلاش كردند تا آيت اللَّه كاشانى و نيروهاى اسلامى را از صحنه خارج كنند.
سرانجام اوج اختلافات و سهل انگارى دولت مصدق در مبارزه با مخالفان نهضت ملى شدن نفت، زمينه را براى توطئه مثلث شوم آمريكا، انگليس و نيروهاى سلطنت طلب آماده كرد. آمريكا با طراحى كودتايى نه چندان قدرتمند در ٢٨ مرداد ١٣٣٢ قدرت را به دست گرفت. استعمار پير انگليس نيز دوباره سهم خود را از نفت ايران دريافت كرد و به چپاول منابع نفت ايران ادامه داد و كشور ٢٥ سال تحت دست نشاندگى شديد آمريكا قرار گرفت و آيت اللَّه كاشانى منزوى گرديد و فداكاريهاى او، روحانيت، نيروهاى مذهبى و ملت ايران از دست رفت.
چنان كه گفتيم نيروهاى مذهبى در دو سطح فعال بودند. اينك درباره فعاليتهاى اين نيروها در سطح روحانيت به اختصار توضيح مىدهيم و به معرفى گروههاى اسلامى در اين دوره مىپردازيم:
جمعيت فداكاران اسلام اين جمعيت در حدود سال ١٣٢٢ به وسيله شمس قنات آبادى كه بعدها از اطرافيان آيت اللَّه كاشانى شد، تشكيل گرديد. اعضاى آن را سيد