بايد اسلام را از عالمان اصيل، با تقوا و متبحر دريافت كنند، لذا هر گونه تفكر جدايى اسلام از روحانيت، غير تخصصى و انحرافى است.
٤- ١. نهادها، احزاب و گروه‌ها جريان اسلامى با توجه به اصالت و عمق نفوذش در جامعه اسلامى، نهادها، احزاب، گروه‌ها و انجمن‌هاى پر شمارى را بنيان نهاده است كه مهمترين آنها نهاد روحانيت شيعه و حوزه‌هاى علميه است. اينك پس از معرفى اين نهاد، خواهيم كوشيد احزاب، تشكل‌ها و گروه‌هاى مرتبط با جريان اسلامى را در انقلاب مشروطه، عهد پهلوى و دوره جمهورى اسلامى باز شناسيم.
١- ٤- ١. نهاد روحانيت شيعه‌ روحانيت شيعه به آن گروه از افراد اطلاق مى‌شود كه با تحصيل در حوزه‌هاى علميه به طور رسمى مبلغ، مروّج و مفسّر مذهب شيعه به شمار مى‌آيند. آنان به تعبير امام خمينى (ره)، به عنوان كارمندان اسلام «حفظ اسلام» را در همه ابعاد وظيفه خود مى‌دانند. «١» اين نهاد در واقع همزاد اسلام است، قرآن كريم مى‌فرمايد:
وَ ما كانَ المُؤمِنُونَ لِيَنْفِرُوا كافَّةً فَلَوْلا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُم طائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فىِ الدّينِ وَ لِيُنْذِرُوا قَوْمَهُم اذا رَجَعُوا الَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ. (توبه: ١٢٢)
و مؤمنان نبايد همگى كوچ كنند. پس چرا از هر فرقه‌اى، كسانى براى فهم دين آماده نباشند تا قوم خود را هنگام بازگشت انذار كنند شايد آنان [از نافرمانى‌] حذر كنند.