- معاد؛ - امامت؛ - عدالت؛ - مهدويت؛ - مرجعيت و ولايت فقيه؛ - اسلام فقاهتى؛ - پيوند اسلام با روحانيت؛ - استبداد ستيزى؛ - استعمار ستيزى؛ - دفاع از تماميت ارضى كشور اسلامى؛ - مردم‌سالارى دينى؛ - آزادى‌خواهى؛ افزون بر آنچه ذكر شد، مبارزه با تحجرگرايى و عدم انفعال وخودباختگى در مقابل غرب را مى‌بايست از مبانى مهم جريان روشنفكرى صحيح اسلامى برشمرد.
جريان دوم يعنى روشنفكرى منحرف اسلامى نيز در شاخه اول خود تركيب اسلام با ليبراليزم و ناسيوناليزم را مبنا قرار داده است و شاخه دوم، التقاطى از اسلام و سوسياليزم است. دو مبناى مشترك اين جريان عبارتند از:
غرب‌گرايى و نوگرايى دينى يا اصلاح دين.
ويژگى‌ها يا نواقص مهم روشنفكرى منحرف دينى را به قرار زير مى‌توان بر شمرد:
- تلاش براى ارائه اسلام مدرن بر اساس ليبراليزم يا سوسياليزم؛