جريان شناسى سياسى معاصر ايران - مظفری، آیت - الصفحة ٢٣
گونهشناسى جريانهاى فكرى- سياسى معيارهاى مختلفى براى تقسيم بندى جريانهاى فكرى سياسى وجود دارد. بسته به نوع معيار، انواع متفاوت و متضادى از جريانها را مىتوان تشخيص داد. البته برخى از معيارهايى كه بر اساس آن جريانها را در جامعه ايران از مشروطه تا كنون تقسيم كردهاند تنها، گوياى بخشى از واقعيت است و نه همه آن، زيرا بسيارى از اين مفاهيم و معيارها از فرهنگ سياسى غرب وارد ادبيات سياسى ايران شده است.
ممكن است بر اساس ملاكهاى مختلف عناوين متفاوتى بر يك جريان صادق باشد. در جامعه ما تعابيرى چون جريان حزب الله، خط امام، طرفدار اسلام ناب محمدى (ص) يا اسلام آمريكايى، خودى و غير خودى، عمل گرا، راست، چپ، سكولار يا عرف گرا، اسلام گرا، ماركسيست، اصول گرا، اصلاح طلب، فمنيست، ليبرال، تكنوكرات، جريان سوم و مانند آن رواج دارد.
گونههاى مختلف جريانها بر اساس معيارهاى زير مىتواند شكل گيرد:
١. ايمان يا بىايمانى ٢. حق و باطل ٣. خلوص اعتقادى يا ناخالصى آن ٤. رابطه دين و سياست