هم اينك نيز اين حركت به رهبرى هوشمندانه حضرت آيت‌اللَّه خامنه‌اى و فقهاى اسلام ولايتى با عنوان «جنبش آزاد انديشى دينى» استمرار دارد.
تاريخچه جريان دوم به آن دسته از متفكران مسلمانى باز مى‌گردد كه تحت تأثير مكاتب غربى بودند. برجسته‌ترين چهره‌هاى اين جريان دو نفر بودند:
نخست، مهندس مهدى بازرگان كه تحت تأثير افكار ليبرال غرب قرار داشت و «١» دوم، دكتر على شريعتى كه از افكار سوسياليستى اثر پذيرفته بود. «٢» اين دو متفكر به دليل تحصيل در دنياى غرب و فقدان آشنايى عميق با مبانى اسلامى، هرچند اهل دين و دغدغه دينى بودند، از روشنفكران التقاطى به شمار مى‌روند. مهندس بازرگان با تلاش براى تفسير تجربى و علمى قرآن، اثبات علمى بودن دين اسلام، تلفيق اسلام و ناسيوناليزم و انطباق مبانى اسلامى بر برخى مبانى دموكراسى غربى در صدد مدرنيزه كردن اسلام بر آمد.
البته كوشش‌هاى او در مجامع روشنفكرى و جوانان روشنفكر مسلمان اثر مى‌نهاد وآنان را به‌علمى بودن و جاودانگى آموزه‌هاى اسلام اميدوار مى‌كرد، اما در همان حال بستر انحرافات بعدى افراد را به سوى مكاتب غربى فراهم مى‌نمود.
دكتر على شريعتى نيز با كتاب‌ها و سخنرانى‌هاى خود پيش از پيروزى انقلاب، نفوذ فراوانى در ذهن جوانان دانشگاهى و روشنفكران داشت و در حسينيه ارشاد فعاليت مى‌كرد.
حسينيه ارشاد را محمد همايون، ناصر ميناچى و شهيد مطهرى در سال ١٣٤٦ ش. به عنوان مؤسسه خيريه تعليماتى و تحقيقات علمى و دينى تأسيس كردند. علاوه بر شهيد مطهرى، كه سخنران اين حسينيه بود،