حساسيت به حضور و فعّاليت بيگانگان در وطن ضرورى است، اما زياده‌روى در اين امر و تافته جدا بافته دانستن ملت خود، چه بسا به روحيه امپرياليستى يا تجاوزگرى تبديل شود و ميان اقوام و ملت‌ها يا كشورها تنش بيافريند و به جنگى ويرانگر بينجامد. تندروى در اين زمينه حتى موجب محروم شدن يك ملت از علوم و فنون ديگر ملت‌ها مى‌شود.
اصالت دادن به ايرانيت در مقابل اسلاميت، همانند اصالت بخشيدن به جسم در مقابل روح است. اسلام براى ايران به منزله روح است، شهيد مطهرى در كتاب خدمات متقابل اسلام و ايران مى‌نويسد:
عكس العمل ايرانيان در برابر اسلام فوق العاده نجيبانه و سپاسگزارانه بوده و از يك نوع توافق طبيعى ميان روح اسلامى و كالبد ايرانى حكايت مى‌كند. اسلام براى ايران و ايرانى در حكم غذاى مطبوعى بوده كه به حلق گرسنه‌اى فرو رود يا آب گوارايى كه به كام تشنه‌اى ريخته شود.
طبيعت ايرانى مخصوصاً با شرايط زمانى و مكانى و اجتماعى ايرانِ قبل از اسلام اين خوراك مطبوع را به خود جذب كرده و از آن نيرو گرفته است و نيرو و حيات خود را صرف خدمت به آن كرده است. «١» چنان كه گذشت، يكى از ويژگى‌هاى فكرى ملى گرايان، برخوردارى از گرايش‌هاى سكولاريستى است. تفكر سكولار ملى گرايان ناشى از تأثير پذيرى و انفعال آنان در برابر انديشه غربى است. سكولاريزم محصول عملكرد زيانبار و فساد آباء كليسا در دنياى غرب است. برخى عبارات انجيل نيز مؤيد اين حقيقت است، از جمله در انجيل متى‌ باب ٢٢ مى‌خوانيم: «مال قيصر را به قيصر ادا كنيد و مال خدا را به خدا.» در اين جمله قيصر مظهر سياست و خدا مظهر دين است و