رئيس جمهور خاتمى بود، با هدف ايجاد تشكلى سياسى كه گرايش‌ها و سليقه‌هاى مختلف هوادار آقاى خاتمى را حفظ نمايد و براى حمايت از دولت وى، در ١٤/ ٩/ ١٣٧٧ اعلام موجوديت كرد. «١» دبير كلى اين حزب ابتدا بر عهده محمدرضا خاتمى برادر رئيس جمهور سابق و سپس محسن ميردامادى قرار گرفت.
اساسى‌ترين اشكالات جبهه مشاركت عبارتند از:
- عبور از خط قرمزهاى نظام جمهورى اسلامى؛ - حضور برخى نيروهاى مخالف نظام جمهورى اسلامى در آن؛ - تأثير پذيرى از فلسفه سياسى ليبرال غرب؛ - پاى‌فشارى بر مشروعيت مردمى ولى فقيه به جاى مشروعيت الهى و مقبوليت مردمى؛ - عدم تجانس ايدئولوژيك و اختلاف آراى اعضا؛ - راه دادن تساهل و تسامح به قلمرو ارزش‌هاى اسلامى؛ - گذار از مبانى فكرى امام خمينى (ره‌ جريان شناسى سياسى معاصر ايران ١٥٦ ٣ - ٢. مبانى فكرى ص : ١٥٤ ) بنيانگذار جمهورى اسلامى ايران.
اصول گرايان‌ پس از تشكيل جبهه دوم خرداد، با توجه به راهبردهاى مطرح از سوى آنان همچون جامعه مدنى، توسعه سياسى و اصلاحات و همچنين اقدامات ساختار شكنانه و متفاوت با آرمان‌هاى انقلاب و نظام، مخالفان آنان با انتقاد به افكار و اعمال دوم خردادى‌ها، ابتدا جبهه منتقدين دوم خرداد را شكل دادند، اين گروه كه از نيروهاى ارزشى و وفادار به اصول انقلاب و نظام بودند بر اين باور قرار گرفتند كه دوم خردادى‌ها از اصول انقلاب اسلامى يعنى ١. اسلام ٢. قانون اساسى ٣. ولايت فقيه ٤. رهبرى امام خمينى ٥. رهبرى آيت الله خامنه‌اى فاصله گرفته و در حال دور شدن از آن هستند.